Talk:Gospel of John (Introduction)

From TyvaWiki
Jump to: navigation, search

I don't know the Tuvan Latin script well. The whole gospel of John is located in cyrillic script here: Иоаннын бижээни Буянныг Медээ. There is some spelling problems on either Tyva Wiki, or perhaps at that site--things like Сөс vs. Сос. I don't know what is more correct? The whole New Testament is available online here: Чаа Дугуржулга-Чагыг. Can anyone enlighten me on this spelling difference thing?--Dawit 17:35, 12 April 2007 (PDT)

The gospel site doesn't use any of the extra Tyvan Cyrillic characters (Ө, Ү, and Ң). Probably the person who put it together didn't know how to access them on the computer, which is common. --Sborsody 19:26, 12 April 2007 (PDT)

Ok, I found the correct John now, and am putting it here till it's transferred (in the correct formatting) to the article: (starting at Chapter 3--where the page leaves off.)--Dawit 15:39, 14 April 2007 (PDT)

3 1 Иудейлерниң даргаларының бирээзи болур, Никодим деп аттыг, фарисейлер бөлүүнге хамааржыр кижи турган. 2 Ол кижи бир-ле дүне Иисуска келгеш, Аңаа мынча дээн: «Башкы! Силерни Бурганның бисче чорутканы башкы деп билир бис. Чүге дээрге Бурганның дузазы чокта, кым-даа Силерниң кылып турарыңар дег кайгамчык чүүлдер кылып шыдавас». 3 Иисус аңаа: «Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: чүгле катап төрүттүнген* кижи Бурганның Чагыргазын билип шыдаар» - деп харыылаан. 4 «Кырый берген кижи канчап катап төрүттүнерил? - деп, Никодим Аңаа чугаалаан. - Таанда-ла ол иезиниң иштинче дедир киргеш, катап төрүттүнүп кээр бе?» 5 Иисус мынча деп харыылаан: «Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: чүгле суг болгаш Сүлдеден төрүттүнген кижи Бурганның Чагыргазынче кирип шыдаар! 6 Кижи бойдустуң чаяаганы мага-боттуң амыдыралын ада-иезинден алыр, а Сүлдеге башкарткан амыдыралды чүгле Бурганның Сүлдезинден алыр. 7 Мээң сеңээ: „Силер катап* төрүттүнер ужурлуг силер” - дээнимни элдепсинип кайгава. 8 Хат** бодунуң туралаан черинге хадыыр. Сен ооң шимээнин дыңнап турар сен, ынчалза-даа ооң кайыын келгенин база кайнаар барганын билбес сен. Сүлдеге башкарткан амыдыралдыг кижи бүрүзү-биле база шак ындыг болур». 9 Никодим Оон: «Ол канчап ындыг болур чүвел?» - деп айтырган. 10 «Сен, Израильдиң башкызы эртип, ону канчап билбезиң ол? - деп, Иисус аңаа харыылаан. - 11 Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: бис чүгле билир чүвевис дугайында чугаалап, көрген чүвевис дугайында херечилеп турар бис, а силер бистиң херечилеливисти хүлээп алыр хөңнүңер чок-тур. 12 Мен бо делегейнииниң дугайында силерге чугаалаарымга, Меңээ бүзүревейн тургаш, дээрнииниң дугайында силерге чугаалаарымга, канчап Меңээ бүзүрээр силер? 13 Дээрден дүжүп келген*** Кижи амытан Оглундан өске кым-даа дээрже көдүрлүп үнмээн-не болгай. 14-15 Аңаа бүзүрээн кижи бүрүзү**** мөңге амыдыралдыг болзун дээш, кургаг куруг ховуга Моисейниң чыланны өрү көдүргени дег, Кижи амытан Оглу база шак ынчаар бедидир көдүртүр ужурлуг». 16 Оглунга бүзүрээн кижи бүрүзү өлбезин, харын мөңге амыдыралдыг болзун дээш, Бурган Бодунуң эр чаңгыс Оглун берипкен. Ооң бо делегейниң улузунга ынакшылы ол хире болган-дыр. 17 Бурган Бодунуң Оглун бо делегейже айбылап чорударда, бо делегейни шиидер дээш эвес, харын Ону дамчыштыр бо делегейни камгалаар дээш, чоруткан болгай. 18 Бурганның Оглунга бүзүрээр кижи шииттирбес, а бүзүревес кижи - эрте дээре-ле шииттирип алган болур, чүге дээрге Бурганның эр чаңгыс Оглунуң адынга бүзүревейн барган-дыр. 19 Оларның шииттирер ужуру чүдел: бо делегейже чырык чедип кээрге, кижилер ол чырыкка көөрде, караңгыга артык ынак болганнар-дыр, чүге дээрге оларның үүлгеткен херектери бузуттуг-дур. 20 Бузут үүлгедип турар кижи бүрүзү чырыкты көөр хөңнү чок болур база ооң үүлгеткени бузуттуг херектер илерей бээринден корткаш, чырыктан дезе бээр. 21 А алыс шынның аайы-биле чурттап чоруур кижи ындыг эвес. Ооң ажыл-херээ Бурганга чүүлдежип турарын чырык көргүссүн дээш, ол чырыкче бар чыдар.

Иисус болгаш Иоанн Медеглекчи 22 Иисус ооң соонда өөреникчилери-биле кады Иудеяже чедип келген болгаш олар-биле кады аңаа элээн өйде артып калгаш, улусту сугга суп турган. 23 А Иоанн база-ла ол өйде Салимниң чоогунда суу элбек Енон деп черге улусту сугга сугарын уламчылаан. Улус аңаа сөктүп кээп, а ол оларны сугга суп турган. 24 (Иоанн ам-даа кара-бажыңга суктурбаанда, ол бүгү болуп турган чүве-дир.) 25 Бир-ле катап Иоанның өөреникчилери-биле бир иудейниң***** аразынга бүзүрээн кижини арыглаар ёзулал дугайында маргылдаа үнүп келген. 26 Олар Иоаннга чедип келгеш, мынча дээннер: «Башкы, Иорданның ол чарыынга кады турганыңар база Ооң дугайында херечилеп чугаалааныңар Кижини сактыр-дыр силер бе? Ынчаарга Ол база улусту сугга суп тур, а хамык улус Олче сөктүп кээп туруп берди». 27 Иоанн мынча деп харыылаан: «Кижи чүгле дээрниң аңаа даандырып берген чүвезин кылып шыдаар. 28 „Мен Христос эвес-тир мен, ынчалза-даа Бурган мени Ону мурнай чоруткан” - дээнимни боттарыңар бадыткап болур силер. 29 Душтук кыс - күдээ оолга хамааржыр. А күдээниң эжи оол ооң чанынга турар, ынчангаш күдээниң чугаазын дыңнааш, өөрүүр боор чүве. Меңээ база шак ындыг өөрүшкү ам-на келгени бо-дур. 30 Ол ам өзер ужурлуг, а мээң үүлем - бичиилеп чидери-дир». 31 Кым өрүтен келгенил, Ол өске бүгү улустан өндүр улуг болур. А черден тывылган кижи - боду чернии болур база черде дег кылдыр чугаалаар. Ынчалза-даа Кым дээрден кээрил, Ол өске бүгү улустан өндүр улуг. 32 Ол Бодунуң көрген болгаш дыңнаан чүвезин херечилеп чугаалап турар, чүгле кым-даа Ооң херечилелин хүлээп албас-тыр. 33 А Ооң херечилээн сөстерин хүлээп алган кижи Бурганның алыс шынныын бадыткап турары ол. 34 Бурганның айбылап чоруткан Кижизи Бурганның сөстерин чугаалаар, чүге дээрге Бурган Аңаа Сүлдени хемчээл чогу-биле берип турар. 35 Бурган Ада Оглунга ханы ынак база бүгү чүвени Ооң холунга тыпсып берген-дир. 36 Оглунга бүзүрээн кижи мөңге амыдыралдыг болур. А Оглун тооп дыңнаваан кижи мөңге амыдыралды көрбес, харын Бурганның килеңи аңаа чедер.

Иисус болгаш Самария чурттуг херээжен 4 1 Иисустуң, Иоаннга бодаарга, хөй өөреникчилер хаара тудуп база хөй улусту сугга суп турарын фарисейлер дыңнап каан. 2 (Чогум Иисус Боду эвес, а Ооң өөреникчилери улусту сугга суп турган чүве-дир.) 3 Ынча деп турарын дыңнааш, Иисус Иудеяны каггаш, дедир Галилеяже чорупкан. 4 Ооң оруу Самарияның черин таварып эртер турган. 5 Ынчангаш Иисус Самарияның Сихарь деп бичии хоорайынче чеде берген. Ол хоорайжыгаш шаг-шаанда Иаковтуң бодунуң оглу Иосифке берген ээлел черинден ырак эвесте турар чүве-дир. 6 Ында Иаковтуң кудуу бар болган. Орукка могап-шылай берген Иисус кудук чанынга дыштанып олуруп алган. Хүн дүúш чедип турган. 7 Самария чурттуг бир херээжен суг узуп алыр дээш чедип кээп-тир. Иисус аңаа: «Сууңдан Меңээ берем» - дээн. 8 Ооң өөреникчилери чем садып алыр дээш, хоорайжыгашче чорупкан турган. 9 Самарий херээжен Аңаа: «Сен иудей хиреңде, канчап самарий херээжен менден ижер суг дилээриң ол?» - деп айтырган. (Чүге дээрге иудейлер Самария чурттугларның ажыглаар савазын ажыглавас* турган.) 10 Иисус мынчаар харыылаан: «Сен Бурганның бээр хайыразын база Кым сеңээ „Сууңдан Меңээ берем” деп турарын билген болзуңза, бодуң-на Оон дилей бээр ийик сен, а Ол сеңээ дириг сугну бээр ийик». 11 Херээжен Аңаа мынча дээн: «Дээрги! Силерде суг узупку дег чүү-даа чок, а кудук ханы-дыр. Силерге ол дириг суг кайыын кээр деп? 12 Бо кудуктуң суун боду, ажы-төлү болгаш мал-маганы ижип чораан база ону биске арттырып каан кижи - бистиң өгбевис Иаков болгай. Таанда-ла Силер канчап оон арта берген болдуңар?» 13 Иисус мынчаар харыылаан: «Бо сугну ижер кижи дагын суксай бээр. 14 А Мээң аңаа бээрим сугну ижер кижи кажан-даа суксавас. Мээң аңаа бээр суум ооң иштинге мөңге амыдыралче агып баткан суг бажы болу бээр». 15 «Дээрги, - деп, херээжен Аңаа чугаалаан. - Моон соңгаар кажан-даа суксавас база бээр суглап келбес апаар кылдыр, меңээ ол сууңардан берип көрүңерем». 16 Иисус аңаа: «Баргаш, ашааңны кый деп алгаш, боже чедип кел» - дээн. 17 Херээжен Аңаа: «Ашак чок мен» - деп харыылаан. Иисус аңаа: «Ашаам чок деп, сен шынын чугааладың. 18 Беш катап ашакка барган-дыр сен. А ам олуртуп алган кижиң сээң ашааң эвес-тир. Сээң ол чугааң ылап шын болду» - дээн. 19 Херээжен Аңаа мынча дээн: «Дээрги! Силерни медээчи дээрзин көрүп тур мен. 20 Бистиң ада-өгбевис бо дагга Бурганга тейлеп чораан, а иудейлер силер болза, тейлээр чер чүгле Иерусалимде дээр-дир силер». 21 Иисус аңаа мынча дээн: «Угбакым, Меңээ бүзүреп көр, Бурган Адага бо дагга-даа, Иерусалимге-даа мөгейип тейлевейн баарыңар үе кел чыдар-дыр. 22 Силер, самарийжилер, чүү чүвеге тейлеп чорууруңарны билбес-тир силер, а иудейлер бис чүү чүвеге тейлеп чоруурувусту билир бис, чүге дээрге камгалал иудейлерден кээр болгай. 23 Ынчалза-даа ёзулуг мөгейикчилерниң Бурган Адага сүлде болгаш алыс шындан мөгейип тейлей бээри ындыг үе кел чыдар, мырыңай-ла келгени бо-дур. Ылап-ла ындыг мөгейикчилерни Ада Бодунга дилеп чоруур. 24 Бурган дээрге Сүлде-дир. Ынчангаш Аңаа мөгейип тейлээннер сүлде болгаш алыс шындан мөгейип тейлээр ужурлуг». 25 Херээжен Аңаа мынча дээн: «Мессия (Ону Христос деп база адаар) бо делегейге кээр ужурлуг деп билир-ле мен. Ол чедип келгеш, биске шупту чүвени тайылбырлап бээр». 26 «Ол - Мен-дир мен, сээң-биле чугаалажып турар аан» - деп, Иисус харыылаан. 27 Ол үеде Иисустуң өөреникчилери Ону каапкан черинче ээп келгеш, Ооң демги херээжен-биле чугаалажып турарын көргеш, кайгап калганнар. Ынчалза-даа кым-даа Иисустан Аңаа чүү херегин база Ооң чүге ол херээжен-биле чугаалажып турарын айтырбаан. 28 Ынчан самарий херээжен суглаар савазын каапкаш, хоорайжыгашче ээп келгеш, улуска мынча дээн: 29 «Кудукче баргаш, кылган бүгү чүүлүмнү меңээ чугаалап берген кижиже көрүп көрүңерем: Ол Христос эвес ирги бе?» 30 Ынчангаш улус хоорайжыгаштан үнгеш, Иисусче чорупканнар. 31 Ол өйде өөреникчилери Иисустан: «Башкы, чемнениңер!» - деп дилеп турганнар. 32 А Ол: «Мээң аúш-чемим бар, силер ооң дугайында билбес-тир силер» - деп харыылаан. 33 Ынчаарга өөреникчилери аразында: «Өске-бир кижи Аңаа чем эккеп берген эвес ирги бе?» - дишкен. 34 Иисус оларга мынча дээн: «Мээң аúш-чемим болза, Мени айбылап чоруткан Адамны тооп дыңнаары болгаш Ооң Меңээ дааскан ажыл-херээн эчизинге чедир кылыры болур. 35 „Ам дөрт ай эртсе - дүжүт ажаар өй кээр” - деп чугаалашпас ийик силер бе? А мен силерге чугаалап тур мен: карактарыңарны хере көргеш, тараа шөлдеринче көрүңерден, олар кайы хире алдын-сарыг апарып, тараазы бышкан-дыр! 36 Тараа ажаакчызы бодунуң шаңналын алыр боорда, мөңге амыдыралга херек дүжүттү база ап турар, ындыг болганда тараа чажыкчызы-даа, дүжүт ажаакчызы-даа деңге өөрүүр апаар. 37 Чүге дээрге ол таварылгада: „Бирээзи тарыыр, өскези ажаар” - деп үлегер сөс бадыткаттына бээр. 38 Мен силерни боттарыңарның киржип ажылдаваан шөлүңерни ажаап алзын дээш чорудуп турарым бо - аңаа өске улус ажылдап каан, а силер оларның ажылының үре-түңнелин кады үлежип турарыңар бо». 39 «Кылган бүгү чүүлүмнү Ол меңээ чугаалап берди» - деп бадыткаан самарий херээженниң чугаазының аайы-биле ол хоорайжыгаштан элээн хөй самарийжилер Иисуска бүзүрей бергеннер. 40 Самарийжилер Аңаа келгеш, олар-биле артып каарын Оон аажок дилээннер, ынчангаш Ол орта ийи хонган. 41 Иисустуң чугаазының аайы-биле оон-даа хөй улус Аңаа бүзүрей берген. 42 А демги херээженге олар мынча дээннер: «Бистиң бүзүрей бергенивис ам чүгле сээң чугааларыңдан келбээн. Бис ам Ону боттарывыс дыңнаан болгаш, Ол ылап-ла бо делегейниң улузунуң Камгалакчызы-дыр деп билдивис».

Хаанның дүжүмединиң оглун экирткени 43 Ийи хонганда, Иисус Галилеяже чорупкан. 44 Медээчи бодунуң төрээн чуртунга** алдар-хүндүлүг болбас дээрзин Ол Боду-ла чугаалап турган чүве-дир. 45 Иисус Галилеяга чедип кээрге, ол чер чурттуглар Ону эвилең-ээлдек уткуп-хүлээп алганнар: олар Иерусалимге болган байырлалга барып чораан болгаш, Ооң аңаа кылган кайгамчык чүүлдерин шуптузун көрген чүве-дир. 46 Иисус оон ооң мурнунда сугну арагаже хуулдурупкан чери болур Галилеяның Каназынче дедир ээп келген. Капернаумга хаанның бир дүжүмеди турган, а ооң оглу аарый берген болган. 47 Иисустуң Иудеядан Галилеяже ээп чанып келгенин дыңнааш, ол кижи Аңаа чедип келгеш, «Өлүп чыдар оглумну экиртип бээри-биле Капернаумче бадып кээп көрүңер» деп Оон дилеп эгелээн. 48 Иисус аңаа мынча дээн: «Бадыткал демдектери болгаш кайгамчык чүүлдерни көрбээн шааңарда, силерниң кайыңар-даа бүзүрээр ийик бе!» 49 Хаанның дүжүмеди: «Дээрги! Оглум өлбейн чыдырда, барып көрээли!» - дээн. 50 Иисус: «Чана бер че, оглуң дириг артар-дыр» - деп харыылаан. Ол кижи Иисустуң сөстеринге бүзүрээш, чоруй барган. 51 Орук ара ону чалчалары уткуп алгаш: «Оглуңар экирий берди» - дээннер. 52 «Каш шак үезинде оглум чүгээртеп эгеледи?» - деп, ол чалчаларындан айтырган. Олар аңаа: «Дүүн, дүштекиниң бир шак үезинде ооң эúдиниң изии намдай берди» - деп харыылаан. 53 Иисустуң аңаа: «Оглуң дириг артар-дыр» - дээн шагында оглу экирий берген дээрзин адазы билип каан. Ынчан ол боду база өг-бүлези бүрүнү-биле бүзүрей бергеннер. 54 Иудеядан Галилеяже ээп чанып келгеш, Иисустуң кылган ийиги кайгамчык чүүлү ол болган.

Вифезда дээр эштир черге экирткени 5 1 Ооң соонда иудей байырлал болган, Иисус ынчан Иерусалимче чорупкан. 2 Иерусалимде Хой хаалгазының чанында еврей дылда Вифезда дээр эштир чер, а ында серилеп каан беш өдүг бар турган. 3-4 Оларда эңдерик хөй аарыг: согур, аскак-бүскек, чартыктаан улус чыдар чүве-дир*. 5 Аңаа үжен сес чыл дургузунда чартыктап аарып келген бир кижи турган. 6 Иисус ол кижиниң чыдарын көргеш база ооң ынча үр үеде аарып келгенин билир болгаш: «Экириирин күзеп тур сен бе?» - деп айтырган. 7 Аарыг кижи Аңаа мынчаар харыылаан: «Дээргим, суг чалгып дойлу бээрге, мени эштир черниң суунче суптар кижим чок күжүр-дүр мен. Сугга чедип чадап турумда-ла, өске кандыг-бир кижи мени мурнай кире берген боор-дур». 8 Иисус аңаа: «Тургаш, дөжээңни алгаш, кылаштап чорувут!» - дээн. 9 Оон аарыг кижи ол дораан экирий берген болгаш дөжээн алгаш, кылаштап чорупкан. А ол амыр-дыш хүнүнде болган чүве-дир. 10 Ынчангаш иудейлер экирээн кижиге мынча дээннер: «Бөгүн - амыр-дыш хүнү-дүр. Бистиң ыдыктыг хоойлувус ёзугаар сен дөжээң көдүрбес ужурлуг сен!» 11 Ол оларга: «Мени экиртип каан Кижи меңээ: „Дөжээңни алгаш, кылаштап чорувут” - дээн-не болгай» - деп харыылаан. 12 Ол кижиден: «Сеңээ „Дөжээң алгаш, кылаштап чорувут” дээн кижи чогум Кым чүвел?» - деп айтырганнар. 13 Экирий берген кижи Ол чогум Кымыл дээрзин билбес болган, чүге дээрге Иисус ол дораан орта турган чон аразынче ажытталы берген чүве-дир. 14 Иисус ооң соонда Бурганның өргээзинден демги кижини тып алгаш, аңаа мынча дээн: «Көрем, сен ам кадык апардың. Сээң-биле оон-даа дора чүве болу бербезин дээш, моон соңгаар бачыт кылба». 15 Оон ол кижи иудей чагырыкчыларга баргаш, ону экиртип каан кижи Иисус-тур деп чугаалаан. 16 Ынчангаш иудейлер амыр-дыш хүнүнде ажыл кылганы дээш, Иисусту истеп сүрүп эгелээннер. 17 Ынчаарга Иисус оларга: «Мээң Адам үргүлчү ажылдаар-дыр, Мен база ынчаар кылыр ужурлуг мен» - дээн чүве-дир. 18 Иудейлер ынчан Ону өлүрер арганы улам кызымак дилей бергеннер. Чүге дээрге Ол чүгле амыр-дыш хүнүнүң хоойлузун хажыткан эвес, харын Бодун Бурганга деңней көрүп, Бурганны «Мээң Адам» деп адаан болган.

Оглунуң эрге-чагыргазы 19 Ынчаар орта Иисус оларга мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Адазы ажыл-херээн канчаар кылганын көрбээн шаанда, Оглу Бодунуң өмүнээзинден чүнү-даа кылып шыдавас. Адазы чүнү кылырыл, Оглу база-ла ону кылыр. 20 Чүге дээрге Адазы Оглунга ынак база Бодунуң кылып турар бүгү чүвезин Аңаа көргүзер. Оон-даа артык ажыл-херектерни Ол Оглунга көргүзүп бээр, силер ынчан улам-на кайгап магадаар силер. 21 Адазының өлүглерни канчаар диргизип, оларга амы-тынны хайырлап турары дег, Оглу база-ла күзээн улузунга амы-тынны хайырлаар. 22 Оон туржук, Адазы кымны-даа шиитпейн турар, Ол шиидер бүгү эргени Оглунга дамчыдып берген. 23 Бүгү улустуң Адазын хүндүлеп көөрү дег, олар Оглун база хүндүлеп көрзүннер дээш, Ооң ынчанганы ол-дур. Оглун хүндүлеп көрбес кижи Ону айбылап чоруткан Адазын база хүндүлеп көрбейн турар-дыр. 24 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мээң сөзүмнү дыңнап турар болгаш Мени айбылап чоруткан Адамга бүзүрээр кижи бүрүзү мөңге амыдыралды алыр база шииткелге онаашпас, харын өлүмден амыдыралче шилчий бергени ол болур. 25 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: өлүглер Бурганның Оглунуң үнүн дыңнап каар үе-шак кел чыдар, харын-даа ол хүн мырыңай-ла чедип келген-дир. Кымнар ол үннү дыңнаарыл, амыдыралче эглип кээр. 26 Адазы Боду канчап амыдыралдың үнер дөзү болганыл, Оглун база Ол ынчалдыр амыдыралдың үнер дөзү кылып каан. 27 Адазы ол ышкаш шиидер эргени база Оглунга хайырлаан, чүге дээрге Ооң Оглу - Кижи амытан Оглу-дур. 28 Ындыг боорга, элдепсинмеңер: чевеглерде чыдар бүгү улус Ооң үнүн дыңнааш, чевеглерден туруп кээри үе-шактың келгени бо-дур. 29 Ынчан буян кылып чорааннар амыдыралче ээп кээрлер, а бузут-бак кылып чорааннар шииттирер дээш туруп кээрлер. 30 Мен чүнү-даа Бодумнуң эрге-чагыргам-биле кылып шыдавас мен. Мен канчаар дыңнап турар-дыр мен, ынчаар шиидер мен. Мээң шииткелим чөптүг шииткел болур, чүге дээрге Мен Бодумнуң күзел-соруумнуң аайы-биле эвес, а Мени айбылап чоруткан Адамның күзел-соруунуң аайы-биле кылыр мен.

Иисустуң дугайында херечилел 31 Мен Бодумнуң дугайымда Бодум херечилээр болзумза, Мээң сөстерим шынныг эвес. 32 Ынчалза-даа Мээң таламче херечилеп турар кижи бар. Мээң дугайымда ооң херечилеп турар чугаазы алыс шынныг дээрзин Мен билир мен. 33 Силер Иоаннче улус чорударыңарга, ол алыс шынны херечиледи чоп. 34 Ынчаарга кижилерниң херечилели Меңээ херекчок-даа болза, камгалалды алзыннар дээш, силерге ол дугайында чугаалап турарым бо. 35 Иоанн чырыдыр кыпкан чырыткы дег болган. Ооң ол чугаалаан чүвези чырык дег болуп, хензиг-даа өйде болза, силерге өөрүшкүнү хайырлаан. 36 Ынчалза-даа Менде Иоанның бергенинден-даа артык күштүг херечилел бар. Мээң кылып чоруурум, Адамның кылзын дээш Меңээ берген ажыл-херээ - Мени Ооң айбылап чорутканының херечилели ол-дур! 37 Мени айбылап чоруткан Адам Боду Мээң дугайымда шак ынчаар херечилээн-дир. Силер Ооң үнүн кажан-даа дыңнаваан, Ооң хевир-шырайын кажан-даа көрбээн силер. 38 Силер Ооң сөзүн чүрээңерде шыгжавайн чоруур силер, чүге дээрге Ооң айбылап чорутканы Меңээ бүзүревес-тир силер. 39 Бижилгелер дузазы-биле мөңге амыдыралды алырын бодааш, оларны хынамчалыг шинчилеп чоруур силер. А олар база-ла Мээң дугайымда херечилеп турар болгай. 40 Ынчалза-даа Мээң дузам-биле амыдыралды алыр дээш, Меңээ чедип кээрин дөмей-ле күзевес-тир силер. 41 Кижилерден алдар-хүндү алыксавас мен. 42 Ынчалза-даа силерни өттүр билир мен: силерде Бурганга ынакшыл чок! 43 Мен силерге Адамның адындан чедип келдим, а силер Мени хүлээп албайн тур силер. А өске-бир кижи бодунуң-на адын тудуп чедип кээрге, силер ону хүлээп алыр-дыр силер! 44 Бот-боттарыңардан алдар-хүндү дилээр, а кара чаңгыс Бургандан алдар-хүндү алыр дээш кыспас болганыңарда, канчап черле бүзүрей бээр силер?! 45 Чок, Мени Адамның мурнунга силерни буруудадыр дээш келген деп бодаваңар. Силерни Моисей буруудады бээр, а аңаа аажок идегеп чордуңар чоп. 46 Моисейге ылап-ла бүзүреп чораан болзуңарза, Меңээ база бүзүрей бээр ийик силер, чүге дээрге ол Мээң дугайымда бижээн-не болгай. 47 Силер, ооң бижээн чүвезинге бүзүревес улус, Мээң силерге чугаалаан чүвемге канчап бүзүрээр силер?»

Беш муң кижини тоттурганы (Мф. 14:13-21; Мк. 6:30-44; Лк. 9:10-17) 6 1 Ооң соонда Иисус Галилея азы өскээр адаары-биле Тивериада хөлдүң ол чарыынче чорупкан. 2 Ооң соондан эңдерик хөй чон чоруп олурган, чүге дээрге аарыг кижилерни экиртип тура, Ооң кылганы кайгамчык чүүлдерни улус көрген чүве-дир. 3 Иисус даг кырынче үне бергеш, аңаа Бодунуң өөреникчилери-биле кады олуруп алган. 4 Иудей хосталыышкын байырлалы чоокшулап олурган. 5 Иисус эргий кайгаттынгаш, Бодунче эжен-эңдерик чоннуң кел чыдарын көрүп кааш, Филиппке мынча дээн: «Оларны чемгерипки дег хлебти кайыын садып алыр бис?» 6 Чүнү кылыр деп турарын Ол билир турган, ынчалза-даа Филиппти шенээр дээш, ынча дээн чүве-дир. 7 Филипп Аңаа: «Оларның кижи бүрүзүнге хензигни-даа бол бээр дизе, ийи чүс мөңгүн чоос-биле* безин хлеб сатса, четпейн баар-дыр» - деп харыылаан. 8 Иисустуң өөреникчилериниң бирээзи - Симон Пётрнуң дуңмазы Андрей Аңаа мынча дээн: 9 «Мында турар бир оолда беш арбай далганының хлеви болгаш ийи балыкчыгаш бар-дыр. Ынчалза-даа мынча хөй чонга ыя ол чүү боор деп?» 10 Иисус: «Улусту черге олуртуптуңар» - дээн. Ол кезек чер терең оúт-сигенниг болган. А олургулапкан улус беш муң хире эр кижи чүве-дир. 11 Иисус хлебтерни алгаш, аúш-чем дээш, Бурганга өөрүп четтиргеш: «Олурган улуска үлеңер» - дээш, өөреникчилеринге берипкен. Балыкты база-ла ынчанган. Кым чежени күзээнил, аңаа ол хирени берип турган. 12 Улус тода бээрге, Иисус Бодунуң өөреникчилеринге: «Чүү-даа черге калбазы-биле арткан кескиндилерни чыып алыңар» - дээн. 13 Өөреникчилер улус чемненген соонда беш арбай хлевиниң арткан кескиндилерин чыггаш, он ийи аргаан хааржакты долдуруп алганнар. 14 Улус Иисустуң кайы хире кайгамчык чүүл кылганын көргеш: «Бо делегейге кээр ужурлуг демги Медээчи ылап-ла бо-дур!» - дишкен. 15 А Иисус улустуң чедип келгеш, Ону хенертен тудуп алгаш, күш-биле хаан кылып аар деп турарын билип кааш, база катап даг кырынче чааскаан чоруй барган.

Иисустуң суг кырлап кылаштааны (Мф. 14:22-27; Мк. 6:45-52) 16 Кежээ дүжүп кээрге, Ооң өөреникчилери хөл кыдыынче бадып келгеннер. 17 Оон хемеге олурупкаш, хөл кежилдир Капернаумче эжиндирип чорупканнар. Караңгылай берген, а Иисус ам-даа келбээн, сураг барган. 18 Күштүг хат хадыырга, хөл хөлзеп чыткан. 19 Олар беш азы алды километр хире ырадыр эжиндире бергеш, хемеже хөлдү кырлап чоокшулап кел чыдар Иисусту көрүп кааннар. Өөреникчилер корга бергеннер. 20 Иисус: «Мен-дир мен, кортпаңар!» - дээн. 21 Олар Ону хемеге күзелдии-биле олуртуп алганнар, хемези ынчан оларның эжиндирип бар чытканы эрикке ол дораан чеде берген.

Иисус - амыдыралды бээр хлеб 22 Даартазында хүн хөлдүң ындыы чарыынга артып калган чон аңаа чүгле чаңгыс хеме турганын сактып келген. Иисустуң хемеже өөреникчилери-биле кады олурбаанын база оларның чүгле боттары эжиндирип чорупканын улус база билир турган. 23 Ынчан Тивериададан элээн каш өске хеме Дээрги-Чаяакчының аúш-чем дээш, Бурганга өөрүп четтирип мөргүл кылганының соонда, улустуң хлеб чип олурган черинче эжиндирип чеде берген. 24 Улус чүү боор ийик, Иисустуң-даа, Ооң өөреникчилериниң-даа ында чогун көрүп кааш, хемелеринге дедир олургулапкаш, Ону дилеп, Капернаумче эжиндирип чорупкан. 25 Иисусту хөлдүң ол чарыындан тып алгаш, Оон: «Башкы, Силер кажан бээр чедип келдиңер?» - деп айтырганнар. 26 Иисус оларга мынчаар харыылаан: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: силер Мени бадыткал демдектерин көрүп, билгеш эвес, а тоттур хлеб чиген болгаш, дилеп турарыңар ол-дур! 27 Эстип-хайлы бээр аúш-чем дээш сагышсыравайн, мөңге амыдыралды берип шыдаар аúш-чем алыр дээш, кызып-кылайыңар. Ол чемни силерге Кижи амытан Оглу бээр, чүге дээрге Ону Бурган Ада Боду демдектээн-дир». 28 Олар Оон: «Бистиң ажыл-херээвис Бурганга таарымчалыг болзун дизивиссе, чүнү кылыр ужурлуг бис?» - деп айтырганнар. 29 Иисус: «Силерниң Бурган дээш кылыр ажыл-херээңер дээрге-ле, Ооң айбылап чорутканы Кижиге бүзүрээри ол-дур» - деп харыылаан. 30 Ынча дээрге, олар: «Ону көргеш, Силерге бүзүрей бээривис хире кандыг бадыткал демдээн биске көргүзер силер? Чүнү кылыр силер? - деп айтырганнар. - 31 Бистиң ада-өгбевис ээн кургаг ховуга манна деп чемни чип турган болгай. Бижилгеде ол дугайында: „Оларга чем кылдыр дээрден хлебти Ол берген”c- деп бижээн-дир». 32 Иисус мынчаар харыылаан: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: силерге дээрден хлебти Моисей эвес, а Мээң Адам берип турган, алыс шын хлебти дээрден Ол ам-даа берип турар. 33 Чүге дээрге, Кым дээрден дүжүп келгеш, бо делегейге амыдыралды хайырлаарыл, Бурганның хлеви Ол болур». 34 Ынчан Аңаа мынча дээннер: «Дээргивис, биске ындыг хлебти үргүлчү берип туруңарам». 35 Иисус оларга мынча дээн: «Мен дээрге амыдыралды бээр хлеб-тир мен. Мени сурап кээр кижи кажан-даа аштавас база Меңээ бүзүрээн кижи кажан-даа суксавас. 36 Ынчалза-даа Мээң силерге чугаалап турганым дег, силер көрген-даа болзуңарза, бүзүревес-тир силер! 37 Адамның Меңээ берген бүгү чүвези Меңээ чедип кээр база Меңээ чедип келген кижини черле үндүр сывырбас мен. 38 Чүге дээрге Мен, дээрден дүжүп кээрде, Бодумнуң күзел-соруумнуң аайы-биле кылыр дээш эвес, а Мени айбылап чоруткан Адамның күзел-соруун күүседир дээш келген мен. 39 Мени айбылап чоруткан Адамның күзел-соруу мындыг: Ооң Меңээ берген чүвезинден чүнү-даа өлүрүп-чидирбези, харын оларны сөөлгү хүнде амыдыралче катап диргизери. 40 Мээң Адамның күзел-соруу - Оглун көрүп турар база Оглунга бүзүрээн кижи бүрүзүнге мөңге амыдыралды бээри. Мен оон ол кижини сөөлгү хүнде катап диргизиптер мен». 41 Иисустуң: «Мен дээрге дээрден дүжүп келген хлеб-тир мен» - деп чугаалааны дээш, иудейлер Аңаа хорадап, хыйланы бергеннер. 42 Олар мынча дээннер: «Ол дээрге Иосифтиң оглу Иисус эвес чүве бе? Бис Ооң адазын-даа, авазын-даа билир-дир бис. Канчап черле Ол: „Мен дээрден дүжүп келдим” - дээрил?» 43 Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Хорадап, хыйланырын соксадыңар. 44 Мени айбылап чоруткан Адам ол кижини хаара тутпас чүве болза, кым-даа Менче чедип кээп шыдавас, Мен оон ону сөөлгү хүнде катап диргизер мен. 45 Медээчилерниң номнарында мынчаар бижээн: „Оларның шуптузун Бурган өөредип каар”d. Адамны дыңнааш, Оон өөренип алган бүгү улус Меңээ чедип кээр. 46 Ынчалза-даа олар Аданы көрген дээни ол эвес-тир. Чүгле Бургандан келген Кижи, чүгле Ол чааскаан, Аданы көрген. 47 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бүзүрей берген кижи** мөңге амыдыралдыг болганы ол. 48 Мен дээрге амыдыралды бээр хлеб-тир мен. 49 Силерниң ада-өгбеңер ээн кургаг ховуга манна дээр чем чип турдулар, ынчалза-даа өлгүлей бердилер. 50 А дээрден дүжүп кээр хлеб ындыг эвес: ону чиген кижи кажан-даа өлбес. 51 Мен дээрге дээрден дүжүп келген, дириг хлеб-тир мен. Ол хлебти чиген кижи мөңге амыдыралды алыр. Мээң аңаа бээрим хлеб дээрге-ле Мээң мага-бодум ол-дур. Мен ону бо делегейниң улузу амыдыразын дээш, берип турар мен». 52 Ынчан иудейлер аразында изигленип маргыжа берген: «Ол кижи канчап бисти чизин дээш, бодунуң мага-бодун берип шыдаар чүвел?» 53 Иисус мынчаар харыылаан: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бир эвес Кижи амытан Оглунуң мага-бодун чивес база Ооң ханын ишпес болзуңарза, бодуңарда амыдырал чок болур. 54 Мээң мага-бодумну чиир база Мээң ханымны ижер кижи мөңге амыдыралдыг болур, оон Мен ону сөөлгү хүнде катап диргизиптер мен. 55 Мээң мага-бодум - ёзулуг чем, а Мээң ханым - ёзулуг суксун болур. 56 Мээң мага-бодумну чиир болгаш Мээң ханымны ижер кижи Менде бар болуп, амыдыраар, Мен база ооң бодунда бар болур мен. 57 Мени айбылап чоруткан дириг Адамның ачызында Мээң амыдырап чоруурум дег, Мени чиир кижи база-ла Мээң ачымда амыдыраар. 58 Дээрден дүжүп келген хлеб ындыг боор-дур. Ол силерниң ада-өгбеңерниң чип турган манназы дег эвес болур - олар өлүп калгылаан ийик чоп. А бо хлебти чиир кижи мөңге амыдыралдыг болур». 59 Иисус ону Капернаумнуң синагогазынга өөредиг берип тургаш, чугаалаан чүве-дир.

Өөреникчилериниң Иисусту кагганы 60 Ооң өөреникчилериниң элээн хөйү ону дыңнааш, химиренчи берген: «Кандыг кончуг берге өөредиг боор! Кым ону дыңнап шыдаарыл?» 61 Иисус Бодунуң өөреникчилериниң Ооң сөстеринге таарзынмайн турарын билир болгаш: «Силерни ол чайгылдырып тур бе? - деп айтырган. - 62 А бир эвес Кижи амытан Оглунуң ооң мурнунда турган черинче көдүрлүп үнүп бар чыдарын көрүп кагзыңарза, чүү болурул че? 63 Амыдыралды чүгле Сүлде бээр, а кижиниң күжү ынай-даа ажыглаттынмайн турар. Мээң силерге чугаалаан сөстерим - амыдыралды бээр Сүлде ол-дур. 64 Ынчалза-даа араңарда бүзүревес улус база бар-дыр». Иисус эгезинден тура-ла кымның Аңаа бүзүревезин база кымның Ону садыптарын билир турган. 65 Оон мынча дээн: «Мээң Адам аңаа ындыг арга бербес чүве болза, Менче кым-даа чедип кээп шыдавазын чогум-на ынчангаш силерге чугаалааным ол-дур». 66 Ол үеден эгелээш, Ооң өөреникчилериниң дыка хөйү Ону каапканнар болгаш Ооң-биле кады чорбастай бергеннер. 67 А Иисус он ийи элчининден айтырган: «Силер база ойлап чоруурун күзевейн-дир силер бе?» 68 Симон Пётр Аңаа мынча деп харыылаан: «Дээрги, кымга баар улус бис? Мөңге амыдыралды бээр сөстер Силерде-дир. 69 Бис ам Силерге бүзүрей бердивис база Силерни Бурганның Ыдыктыг Төлээлекчизи*** деп билип алдывыс». 70 Иисус: «Мен силерни он ийи элчин кылдыр шилип албажык мен бе? - деп харыылаан. - А силерниң бирээңер эрлик-тир оң!» 71 Ол Симон Искариоттуң оглу Иуданың дугайында чугаалап турган. Иуда, он ийи элчинниң бирээзи тургаш, алызында барып Ону садыпкан чүве-дир.

Иисустуң чадырлар байырлалынче чорупканы 7 1 Иисус ооң соонда Галилеяны эргип чорупкан. Иудейлер Ону өлүрер деп турар боорга, Ол Иудеяга барбазын шиитпирлеп алган. 2 Иудейлерниң чадырлар байырлалы чоокшулап олурган. 3 Иисустуң дуңмалары ынчан Аңаа мынча дээннер: «Бо черни каггаш, Иудеяже чоруп көрем! Сээң кылып турар ажыл-херээңни өөреникчилериң база көрзүн. 4 Чүге дээрге кым-даа бодун билдингир болуйн деп күзээр болза, ажыл-херээн бүдүү кылбас. А Сен мындыг ажыл-херекти чаяап чоруур-дур сен, ынчангаш Бодуңну бо улус мурнунга көргүс!» 5 Ооң дуңмалары безин Аңаа бүзүревейн турган чүве-дир. 6 Иисус оларга мынча дээн: «Мээң үем ам-даа келбээн-дир. А силерге кандыг-даа үе тааржыр-дыр. 7 Бо делегейниң улузу силерге көөр хөңнү чок болу берип шыдавас, а Мени көөр хөңнү чок-тур, чүге дээрге Мен ооң ажыл-херектери бузуттуг дээрзин херечилеп турар-дыр мен. 8 А силер байырлалче барыңар. Мен амдыызында* ол байырлалче барбаайн, чүге дээрге Мээң үем ам-даа келбээн-дир». 9 Ону чугаалааш, Иисус Галилеяга артып калган. 10 Ынчалза-даа дуңмалары байырлалче чорупкан соонда, Иисус база ынаар чорупкан, чүгле ажыы-биле эвес, а бүдүү. 11 Иудей чагырыкчылар байырлал үезинде Ону дилеп турганнар. Олар: «Ол кижиңер кайдал?» - деп айтырар болганнар. 12 Чон аразынга база-ла Ооң дугайында маргыштыг хөй чугаа-соот үнген. Чамдыызы Ону: «Буянныг кижи-дир» - дээннер. А өскелери: «Чок, Ол чонну мегелеп турар-дыр» - деп удурланыр болган. 13 Ындыг-даа бол, иудей эрге-чагыргадан корткаш, кым-даа Ооң дугайында ажыы-биле чугаалаваан. 14 Харын байырлал орту кирип чорда, Иисус Бурганның өргээзинге кирип келгеш, өөредип эгелээн. 15 Иудей чагырыкчылар: «Каяа-даа өөренмээн хирезинде, Ол ынча хөй чүвени кайыын билип алган чоор?» - дижип, элдепсинип турган. 16 Иисус мынчаар харыылаан: «Мээң өөредиим - Мээңии эвес, а Мени айбылап чоруткан Адамныы чүве. 17 Ооң күзел-соруун чогудар дээн кижи, ол өөредиг Бургандан-даа келген болза азы Мен Бодумнуң өмүнээмден-даа чугаалаан болзумза, ооң дугайында билип аар. 18 Бодунуң өмүнээзинден чугаалап чоруур кижи бодунга алдар-хүндү чедип алыксаар, Ону айбылап чоруткан Адазынга алдар-хүндү чедип алыксаар Кижи алыс шынны чугаалаар болгаш, Ооң чүрээнде меге чок болур. 19 Моисей силерге ыдыктыг хоойлуну берди чоп? Ынчалза-даа силерниң чаңгызыңар-даа ыдыктыг хоойлуну сагывайн чоруур-дур! Чүү дээш, мени өлүрер деп бардыңар?» 20 Чыылган чон: «Сен букшуурай бердиң бе? Кым Сени өлүрер дээн чүвел?» - деп харыылаан. 21 Иисус улаштыр мынча дээн: «Мен чаңгыс кайгамчык чүүл кылдым, а силер шупту кайгап калдыңар. 22 Моисей силерге кыртыжап демдектээрин айтып берген (херек кырында ол Моисейни эвес, а бурунгу өгбелерни дамчып келген-даа болза), ынчангаш силер оолдарыңарны амыр-дыш хүнүнде-даа кыртыжап демдектээр-дир силер. 23 Моисейниң хоойлузун хажытпас дээш, кижини амыр-дыш хүнүнде кыртыжап демдектеп болур турда, Мен кижини амыр-дыш хүнүнде бүдүн-бүрүнү-биле сегидип каарымга, чүге ол дээш, Менче хорадап турарыңар ол? 24 Эреңгейлеп шиитпеңер, а чөптүг шииткел-биле шиидиңер».

Иисустуң дугайында аңгы-аңгы бодалдар 25 Ынчан Иерусалимниң чамдык чурттакчылары мынча дээннер: «Даргаларывыстың өлүрер деп турар кижизи Ол эвес чүве бе? 26 Ынчаарга көрүңерден, Ол ажыы-биле өөредип тур, а кым-даа Аңаа удур чүве дивес-тир. Христос ылап-ла Бо-дур деп, бистиң даргаларывыс билип кагбаан бе? 27 Ынчалза-даа бис Ону таныыр, Ооң кайыын келгенин билир-дир бис. А Христос чедип кээрге, Ооң кайыын кээрин кым-даа билбес болур дээн чүве болгай». 28 Иисус ынчан Бурганның өргээзинге өөредиг берип тура, ыыткыр мынча дээн: «Мени таныыр база Мээң кайыын келгенимни билир-дир силер бе? Дөмей-ле Мен Бодумнуң өмүнээмден келбээн мен. Мени айбылап чоруткан Адамга ылаптыы-биле бүзүреп боор, ынчалза-даа силер Ону билбес-тир силер. 29 А Мен Ону билир мен, чүге дээрге Мен Ооң адындан келген мен. Ол Мени айбылап чоруткан чүве». 30 Ынчан олар Иисусту тудуп хоругдап алыр бодааннар, ынчалза-даа кым-даа Олче хол көдүрбээн, чүге дээрге Ооң үе-шагы ам-даа келбээн болган. 31 Чон аразындан хөй кижи Аңаа бүзүрей берген. Олар: «Христос чедип кээр болза, бо кижиниң кылганындан хөй бадыткал демдектерин көргүзүп шыдаар бе кай?» - дижип турганнар. 32 Чонда Ооң дугайында ындыг чугаалар чоруп турарын фарисейлер дыңнап кааннар. Ынчан фарисейлер болгаш Бурганның дээди бараалгакчылары Ону тудуп хоругдаары-биле Бурганның өргээзиниң таңныыл шериин чорудупканнар. 33 Иисус ол өйде мынча деп турган: «Мен ам силер-биле ындыг-ла үр эвес кады турар мен, оон Мени айбылап чоруткан Адамче чоруптарым ол. 34 Мени дилей бээр силер, ынчалза-даа тыппас силер. Мен каяа турар-дыр мен, силер ынаар чедип кээп шыдавас силер». 35 Ынчан иудейлер боттарының аразында: «Биске тывылбайн баар кылдыр, Ооң кайнаар баар деп турары ол? Гректер аразында тоо быдаргай чурттаан бистиң чонче чоруткаш, гректерни өөредир дивээн бе? 36 Ооң: „Мени дилей бээр силер, ынчалза-даа тыппас силер” база „Мен каяа турар-дыр мен, силер ынаар чедип кээп шыдавас силер” - деп чугаазының ужур-утказы чүл?» - дижи бергеннер. 37 Байырлалдың адак сөөлгү, эң өндүр улуг хүнүнде Иисус туруп келгеш, ыыткыр үн-биле: «Кым суксай-дыр, Меңээ чедип келзин база суксунун хандырып алзын! 38 Бижилгеде айтып каанын ёзугаар, кым Меңээ бүзүрээрил, ооң чүрээнден дириг сугнуң хемнери агып бадар» - деп чугаалаанe. 39 Иисуска бүзүрей берген улустуң алыр ужурлуу Ыдыктыг Сүлдениң дугайында Ооң ынчаар чугаалааны ол. Ол өйде Бурган Бодунуң Сүлдезин оларга ам-даа бербээн турган, а ооң ужуру болза, Бурганның алдарын Иисустуң ам-даа албаанында болган. 40 Иисустуң ол сөстерин дыңнааш, чамдык улус: «Ол Медээчи дээрзи ылап-тыр!» - дишкен. 41 Өскелери мынча дээннер: «Ол Христос-тур!» А бир чамдыызы: «Христос канчап Галилеядан чедип кээр чүвел? - дижип, удурланыр болган. - 42 Христос Давид хаанның үре-садызы болур болгаш Давидтиң чурттап чораан хоорайы Вифлеемге төрүттүнер деп Бижилгеде чугаалаан-на болгай»f. 43 Чон аразынга Иисус дээш алгыш-кырыштыг маргылдаа үнген. 44 Чамдык улус Ону тудуп хоругдаар дей берген, ынчалза-даа кым-даа Олче хол көдүрбейн барган.

Иудей даргаларның бүзүревээни 45 А Бурганның өргээзиниң таңныыл шерии Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш фарисейлерже ээп чедип кээрге, демгилери оларга: «Чүге силер Ону тудуп эккелбедиңер?» - дээр болган. 46 Бурганның өргээзиниң таңныыл шерии: «Ол кижи дег кылдыр кым-даа, кажан-даа чугаалап көрбээн» - деп харыылаан. 47 Фарисейлер оларга мынча дээн: «Таанда-ла, Ол силерни база мегелеп каапты бе? 48 А эрге-чагырга тутканнарның азы фарисейлерниң аразындан Аңаа бүзүрей берген чаңгыс-даа кижи бар-дыр бе? 49 Чүгле бо, Моисейниң хоойлузун билбес, бүдүүлүк улус ынчалды, Бурганның каргыжы оларга четкен-дир!» 50 Фарисейлерниң бирээзи болур, Иисуска дүне када кээп турган Никодим дээрзи олардан: 51 «Баштай ооң өчүүн дыңнап албайн база ооң чүнү үүлгедип каанын билип албайн чыда, ол кижиге шииткел онаарын бистиң ыдыктыг хоойлувус чөпшээрээр чүве бе?» - деп айтырган. 52 Олар аңаа харыы кылдыр: «Бо чүү болду? Сен база Галилеядан эвес сен бе? Бижилгени өөрен, ынчан медээчи Галилеядан келбес дээрзин билип каар сен» - дишкеннер. [ 53 Оон олар шупту бажыңнарынче тарап чангылай бергеннер.

Самыыраан деп буруудаттырган херээжен 8 1 А Иисус Елеон даанче чорупкан. 2 Эртен эрте Ол база катап Бурганның өргээзиниң девискээринге көстүп келген. Бүгү чон Ону үглей чыглып кээрге, Иисус, олуруп алгаш, оларны өөредип эгелээн. 3 Ол өйде ном-хоойлу тайылбырлакчылары болгаш фарисейлер самыыраан херээженни туткаш, Аңаа эккелгеннер. Олар ол херээженни чон ортузунга тургускаш, 4 Иисуска мынча дээннер: «Башкы! Бо херээжен самыырааш, туттурган-дыр. 5 Моисей бодунуң хоойлузунга ындыгларны даш-биле өлүр согарын биске дужаап чораан болгай. А Силер чүү дээр силер?» 6 Иисусту буруудадыр кандыг-бир чылдак тып алыр дээш ынча деп турганнары ол чүве-дир. Ынчалза-даа Иисус, доңгайып алгаш, салаазы-биле довуракка бир-ле чүве бижий берген. 7 Олар Оон салдыкпайн, айтыргаш туруп бээрге, Ол ковайып келгеш, оларга мынча дээн: «Силерниң араңарда кажан-даа бачыт кылбаан кижи ол херээженче дашты баштай октапсын!» 8 Оон катап-ла доңгайып алгаш, довуракка чүве бижиирин уламчылай берген. 9 Ону дыңнааш, улус чаңгыстап тарап эгелээн, эң баштай эң улуглары чоруй барып-тыр. Иисус-биле чон ортузунга турган херээженден өске кым-даа артпаан. 10 Иисус бажын көдүрүп келгеш, ол херээженден: «Дуңмам! Сээң буруудадыкчыларың кайыл? Сени кым-даа шиитпээни ол бе?» - деп айтырган. 11 Оозу: «Кым-даа эвес, Дээргим» - деп харыылаан. Иисус аңаа мынча дээн: «Мен база сени буруу шаппайн тур мен. Чорупкаш, моон соңгаар бачыт үүлгетпе».]*

Иисус - делегейге чырык 12 Иисус база катап фарисейлер-биле чугаалажы берген: «Мен - бо делегейниң улузунга чырык-тыр мен. Мени эдерген кижи караңгыга азып чорбас, харын амыдыралды бээр чырыкты алган болур». 13 Фарисейлер мынча дээннер: «Бодуң-на Бодуң дугайыңда херечилээр-дир сен. Ынчангаш Сээң херечилээниң күш чок болур». 14 Иисус мынчаар харыылаан: «Бодум-на Бодумнуң дугайымда безин херечилеп турзумза, Мээң сөстеримге бүзүреп болур. Чүге дээрге Мен кайыын келгенимни болгаш кайнаар чоруй баарымны билир-дир мен, а силер Мээң кайыын келгенимни болгаш кайнаар чоруй баарымны билбес-тир силер. 15 Силер кижилерниң хемчээ-биле шиидер-дир силер, а Мен кымны-даа шиитпес-тир мен. 16 А бир эвес Мен шиидип-даа турган болзумза, Мээң шииткелим алыс шынныг болур, чүге дээрге Мен чааскаан эвес мен: Мени айбылап чоруткан Адам Мээң-биле кады-дыр. 17 А силерниң ыдыктыг хоойлуңарда ийи кижиниң херечилээнинге бүзүреп болур дээн болгай. 18 Бодум-на Бодумнуң дугайымда херечилээнимден аңгыда, Мени айбылап чоруткан Адам база Мени дээш херечилээн-дир». 19 «А Сээң Адаң кайдал?» - деп, олар айтырганнар. Иисус: «Силер Мени-даа, Мээң Адамны-даа билбес силер - деп харыылаан. - Мени билир турган болзуңарза, Мээң Адамны база билгей эртик силер». 20 Иисус ол сөстерни Бурганның өргээзинге өөредиг берип тургаш, өргүл шыгжаар өрээл чанынга чугаалаан. Ынчаарга кым-даа Ону тудуп хоругдаваан, чүге дээрге Ооң үе-шагы ам-даа келбээн болган. 21 Иисус оларга: «Мен-даа чоруур дей бердим. А силер Мени дилей бээр силер, ынчалза-даа хай-бачыдыңар-биле өлүр силер. Мен кайнаар чоруй баар-дыр мен, силер ынаар чедип шыдавас силер» - деп немеп чугаалаан. 22 Иудейлер ынчан мынча дижи бергеннер: «„Мен кайнаар чоруй баар-дыр мен, силер ынаар чедип шыдавас силер” - деп чүзүл ооң, ынча деп турарын бодаарга, Ол амы-тынынга четтинер дээн эвес бе?» 23 Иисус мынчаар харыылаан: «Силер адаккы чер-делегейден силер, а Мен - өрүтен келген мен. Силер бо делегейден силер, а Мен бо делегейден эвес мен. 24 Ынчангаш Мен силерге: „Хай-бачыдыңар-биле өлүр силер” - дидим. Бир эвес Мени Ол-дур деп бүзүревес болзуңарза, силер хай-бачыдыңар-биле өлүр силер». 25 Олар Иисустан: «Сен чогум кым сен?» - деп айтырганнар. Иисус мынчаар харыылаан: «Кым Мен дээрзин силерге үргүлчү чугаалап келдим. 26 Силерниң дугайыңарда чугаалааш, силерни шиидип болгу дег чүвем-не хөй. Ынчалза-даа Мени бо делегейже айбылап чоруткан Адамдан дыңнаан чүвемни-ле маңаа чугаалап чоруур-дур мен, а Мени айбылап чоруткан Адам алыс шынны чугаалаар болгай». 27 Ол иудейлерге Бодунуң дээрде Адазының дугайында чугаалап турарын олар билбээннер. 28 Иисус улаштыр мынча дээн: «Кижи амытан Оглун өрү үндүрүпкеш, Мени Ол-дур деп база Бодунуң өмүнээзинден чүнү-даа кылбайн чоруур деп биле бээр силер: Ада Мени чүү чүвеге өөреткенил, ону-ла чугаалап чоруур-дур мен. 29 А Мени айбылап чоруткан Адам Мээң-биле кады - Ол мени чааскаандырзымны кагбаан, чүге дээрге Мен кезээде-ле Аңаа таарымчалыг чүүлдү кылып чоруур мен». 30 Ооң ол сөстери дээш, дыка хөй кижи Аңаа бүзүрей берген.

Алыс шын силерни хостуг кылып каар 31 Ынчан Иисус Аңаа бүзүрээн иудейлерге мынча дээн: «Силер Мээң өөредиим ёзугаар чурттаар болзуңарза, Мээң ёзулуг өөреникчилерим болур силер. 32 Ынчан алыс шынны билип алыр силер - оон ол силерни хостуг кылып каар». 33 Олар Аңаа: «Бис - Авраамның үре-садызы бис, кажан-даа, кымның-даа кулдары болуп чорбаан бис! „Хостуг апаар силер” деп сээң ол чүү дээриң ол чүвел?» - деп харыылааннар. 34 Иисус оларга мынчаар харыылаан: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: бачыт кылган кижи бүрүзү бачыттың кулу болур чүве. 35 Кул өг-бүлеге үргүлчү туруп шыдавас, а Оглу аңаа үргүлчү турар. 36 Ынчангаш Оглу силерге хосталганы бээр болза, ынчан ёзулуг-ла хостуг болур силер. 37 Мен силерни Авраамның үре-садызы деп билир мен. Ынчалзажок Мени өлүрер деп тур силер - чүге дээрге Мээң сөзүм силерже кирип, сиңмээн-дир. 38 Адамның чанынга тургаш, Мен чүнү көржүк мен, ол дугайында силерге чугаалап тур мен, а силер бодуңарның адаңардан дыңнаан чүвеңерни кылып турар-дыр силер».

Силерниң адаңар - эрлик-тир 39 Олар: «Бистиң адавыс - Авраам!» - деп харыылааннар. Иисус оларга мынча дээн: «Силер ылап-ла Авраамның ажы-төлү болзуңарза, ооң ажыл-херээн кылып чораай силер. 40 А силер дээрге ындыг эвес, Мени - Бодунуң Бургандан дыңнааны алыс шынны силерге чугаалап берген кижини - өлүрер деп турар-дыр силер! Авраам ынчап турган эвес. 41 Чок ыңар, силер бодуңарның адаңарның ажыл-херээн кылып чоруур-дур силер». «Бис сурас болуп төрүттүнмээн бис - деп, олар удурланып үнген. - Бистиң чаңгыс Адавыс - Бурган ол-дур». 42 Иисус оларга: «Силерниң Адаңар Бурган турган болза, Меңээ ынак болгай эртик силер, чүге дээрге Мен Бургандан чедип келген болгаш, ам мында турар-дыр мен. Бодум-на Бодумнуң өмүнээмден чедип келбээн мен - Мени Бурган айбылап чоруткан! - деп харыылаан. - 43 Чүге Мээң сөзүмнү билип албайн турар силер? Чүге дээрге Мээң медээмни дыңнап шыдавас-тыр силер. 44 Силерниң адаңар - эрлик-тир, ынчангаш силер бодуңарның адаңарның күзээн-не чүвезин күүседирин бодаар-дыр силер. А ол кезээде-ле кижи өлүрүкчүзү чораан болгаш алыс шынны хүлээп көрбейн келген, чүге дээрге ооң бодунда алыс шын чок. Ол мегелей бергеш, бодунуң төрээн дылынга чугаалап турары ол, чүге дээрге ол - боду мегечи-дир база нүгүл-мегениң адазы-дыр. 45 А Мен алыс шынны чугаалап турумда-ла, Меңээ бүзүревес-тир силер! 46 Силерниң араңардан кым Мени бачыттыг деп сойгалаар харыктыгыл? Мен силерге алыс шынны чугаалап турар болзумза, чүге меңээ бүзүревес силер? 47 Кым Бурганныыл, ол кижи Бурганның сөстерин тооп дыңнаар. Силер Бурганга хамаарышпас эвес болгаш, Мээң сөстеримни тооп дыңнавазыңар ол-дур».

Мен Авраамның мурнунда-ла турган мен 48 Оон иудейлер Аңаа: «Сени „Самария чурттуг хей-дир” деп база „Букшуураан-дыр бо” деп, бис шынын чугаалап келген-дир бис» - дээннер. 49 Иисус мынчаар харыылаан: «Мен букшууравадым, харын Мээң Адамны хүндүлээр-дир мен, а силер Мени бак сөглеп, дора көөр-дүр силер. 50 Мен Бодумга алдар дилевейн тур мен. Дилеп тып база Мээң таламче шиидип турар өске Кижи бар болгай. 51 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мээң сөзүмнү бодунга кадагалап алыр кижи өлүмнү кажан-даа көрбес». 52 Иудейлер Аңаа мынча дээннер: «Сени букшуураан дээрзин бис ам-на ылап билдивис. Авраам болгаш медээчилер өлү бергилээн болгай. А Сен: „Мээң сөзүмнү бодунга кадагалап алыр кижи кажан-даа өлбес” - дээр-дир сен. 53 Таанда-ла Сен бистиң мөчээн адавыс Авраамдан улуг сен бе? Ол ышкаш өлү бергилээн медээчилерден база улуг сен бе? Бодуңну Кым мен деп көргүзер бодап тур сен?» 54 Иисус мынчаар харыылаан: «Бодум-на Бодумну алдаржыдар болзумза, Мээң ол алдарым хей хоозун боор. Ынчалза-даа Мени Мээң Адам алдаржыдып турар - а силер Ону бистиң Бурганывыс дижир болгай силер! 55 Силер Ону черле билбес турган силер, а Мен Ону билир мен. „Ону билбес мен” дээн болзумза, силер ышкаш мегечи болур ийик мен. Ынчалза-даа Мен Ону билир база Ооң сөзүн сагып чоруур мен. 56 Силерниң адаңар Авраам Мээң хүнүмнү көөрүн бодап келгеш, өөрүп-байырлап турган. Ол ону көрген-даа, аас-кежиктиг болган-даа!» 57 Ынчан иудейлер Аңаа мынча дээннер: «Сээң харың бежен безин четпээн-дир, а Авраам Сени көргени ол бе?» 58 Иисус оларга мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Авраамның төрүттүнериниң мурнунда-ла Мен бар турдум»**. 59 Ынчан олар Ону согар дээш, даштар сегирип алганнар. Ынчалза-даа Иисус ажытталы бергеш, Бурганның өргээзинден үнүп чоруй барган***.

Төрүмелинден согур кижини экирткени 9 1 Иисус оон, эртип бар чыткаш, төрүмелинден согур кижи көрүп каан. 2 Ооң өөреникчилери: «Башкы! Ооң согур төрүттүнген ужуру чүдел, кым бачыт үүлгеткенил: ол боду бе азы ооң ада-иези бе?» - деп айтырганнар. 3 Иисус мынча деп харыылаан: «Ол боду-даа, ооң ада-иези-даа бачыт үүлгетпээн-дир, а Бурганның күчү-күжү аңаа бодарап көзүлзүн дээш, согур болганы ол-дур. 4 Хүн дурту төнмээнде, Мени айбылап чоруткан Адамның ажыл-херээн улаштыр кылыр ужурлуг бис. Дүн дүжүп кел чыдыр, ынчан кым-даа чүнү-даа кылып шыдавас болгай. 5 Бо делегейге турар шаамда, Мен - бо делегейге чырык-тыр мен». 6 Ону чугаалааш, Иисус черже дүкпүрүпкеш, чараазы-биле довуракты хоþткаш, оозу-биле согур кижиниң карактарын чаап берген. 7 Оон аңаа мынча дээн: «Баргаш, Силоамның (ол дээрге „Айбылаткан” дээни ол) эштир хөөлбээнге арның чуп каавыт». Ол кижи баргаш, чунуп каапкаш, оон караа көстүр апарган дедир ап четкен. 8 Ынчан ооң кожалары болгаш ону согур деп мурнунда көрген улус мынча дээннер: «Орта чоор бе? Хайырлал дилеп олурар кижи бо бе кай?» 9 Чамдык улус: «Ийе, ол-дур» - дишкен. Өскелери: «Чок, ооң-биле дөмей кижи-дир» - деп удурланганнар. А демги кижи: «Мен-дир мен» - дээн. 10 Олар оон айтырганнар: «А сээң карааң канчап көре берди?» 11 Ол мынча деп харыылаан: «Иисус деп аттыг бир кижи хоþткан малгаш-биле карактарымны чаап бергеш: „Баргаш, Силоамга чунуп каавыт” - диди. Мен баргаш, чунуп кааптым, оон караам көстү берди». 12 Олар: «Ол кижи кайдал?» - деп айтырганнар. Демгизи: «Билбес мен» - дээн. 13 Мурнунда согур чораан ол кижини фарисейлерге эккелгеннер. 14 А Иисустуң хоþткан малгаш кылгаш, ооң караан ажыдып каан хүнү амыр-дыш хүнү турган чүве-дир. 15 Фарисейлер база-ла ооң караа канчап көстү бергенин ол кижиден айтырып эгелээннер. Ол мынча дээн: «Иисус мээң карактарымны хоþткан малгаш-биле чаап берди. Оон мен чунуп каапкаш, көре бердим». 16 Ынчан чамдык фарисейлер: «Ол эмнекчи кижи Бургандан эвес-тир, чүге дээрге амыр-дыш хүнүнүң хоойлузун сагывас-тыр» - дээннер. Өскелери: «Ынчаарга бачыттыг кижи канчап ындыг кайгамчык чүүлдерни кылып шыдаарыл?» - дижип, удурланыр болган. Ынчангаш оларның аразынга маргылдаа үнген. 17 Согур кижиден база катап: «Ол сээң карааңны көөр кылып каан дээр-дир сен. Ооң дугайында бодуң чүнү чугаалап болур сен?» - деп айтырганнар. Демгизи: «Ол - Бурганның медээчизи-дир» - деп харыылаан. 18 Иудейлер ол кижини баштай согур чорааш, оон караа көстү берген деп бүзүрээрин дөмей-ле күзевээннер. Олар караа көстү берген кижиниң ада-иезин келдиртип эккелгеш, 19 олардан: «Бо силерниң оглуңар бе? Ону согур төрүттүнүп келген деп тур силер бе? Ам көре бергени ол бе?» - деп айтырганнар. 20 Ооң ада-иези мынча деп харыылаан: «Бо дээрге бистиң оглувус деп база ол согур төрүттүнүп келген деп билир бис. 21 А ооң ам канчап көре бергенин база кым ооң карактарын көрүптер кылып бергенин билбес бис. Ооң бодундан айтырыптыңар, улуг апарган кижи-дир, боду чугаалап берзин». ( 22 Иудей эрге-чагыргадан корткаш, ооң ада-иези ынчаар харыылаан. Ужуру чүдел дизе, Иисусту Бурганның шилээн Христозу деп хүлээп көрген кижини синагогадан аңгылаар дугайында шиитпирни иудей эрге-чагырга хүлээп апкан болуп-тур. 23 Ындыг болурга, ооң ада-иези: «Улуг апарган кижи-дир, ооң бодундан айтырыптыңар» - дээн чүве-дир.) 24 Ынчангаш согур чораан кижини ийиги удаа келдирткеш, аңаа: «Шынын чугаалап, Бурганны алдаржыт! Ол кижи бачыттыг дээрзи биске билдине берди» - дээннер. 25 Согур чораан кижи мынчаар харыылаан: «Ооң бачыттыын билбес мен, чаңгыс-ла билир чүвем: мен согур чордум, а ам көре бердим». 26 Олар оон катап-ла айтырганнар: «Ол сени канчапты? Сээң карааңны канчап көре бээр кылыпты?» 27 Согур чораан кижи оларга: «Мен силерге дем-не чугааладым, а силер дыңнавас чордуңар. Ам чүү болдуңар, база катап дыңнаксап тур силер бе? Азы боттарыңар база Ооң өөреникчилери болуксап тур силер бе?» - деп харыылаан. 28 Олар ону дора көрүп: «Сен-не харын Ооң өөреникчизи боор сен! А бис Моисейниң өөреникчилери-дир бис! 29 Бурганның Моисей-биле чугаалашканын билир бис, а Ол кижиниң дугайында, Ооң кайыын келгенин-даа билбес бис» - деп алгыржы бергеннер. 30 Караа көстү берген кижи оларга мынча деп харыылаан: «Кара элдеп! Ол караамның көөрүн эгидип берди, а силер Ооң кайыын келгенин ам-даа билбес-тир силер. 31 Ынчалза-даа Бурган бачыттыгларны дыңнавас, харын кымнар Аңаа мөгеерил база Ооң тура-соруун күүседирил, чүгле ол улусту дыңнаар дээрзин билир бис. 32 Кандыг-бир кижи төрүмелинден согур кижиге карааның көстүрүн эгидип берген деп чүве бо делегейниң тывылганындан бээр дыңналбаан херек-тир. 33 Ол Бургандан келбээн турган болза, чүнү-даа кылып шыдавас ийик!» 34 Фарисейлер аңаа харыылап: «Бүрүнү-биле бачытка алыскан бооп төрүттүнген бодуң, бисти өөредирин канчап семээр сен?!» - деп алгыргаш, ону үндүр сывыртапканнар. 35 Иисус ол кижиниң үндүр сывыртадып алганын дыңнааш, ону тып алгаш: «Сен Кижи амытан Оглунга* бүзүрээр сен бе?» - деп айтырган. 36 Ол кижи: «Дээрги, Ол кымыл дээрзин чугаалап көрүңерем, мен база Аңаа бүзүрээйн дээш» - деп харыылаан. 37 Иисус аңаа: «Сен Ону көрген сен. Сээң-биле чугаалажып турар кижи Ол-дур» - дээн. 38 «Бүзүреп тур мен, Дээрги!» - деп, ол харыылааш, Ооң мурнунга дис кырынга мөгейип-тир. 39 Ынчан Иисус: «Мен бо делегейже караа көрбестер көрзүн дээш, а караа көөрлер согурара берзин дээш, шииткел кылып келген мен» - дээн. 40 Ону дыңнааш, Ооң чанынга турган фарисейлер Аңаа: «Чүүже? Таанда-ла бис база согур бис бе?» - дишкеннер. 41 Иисус мынчаар харыылаан: «Силер ылап-ла согур турган болзуңарза, бачыт дээш, буруудавас ийик силер. Ынчалза-даа силер көрүп тур бис дижир-дир силер, ынчангаш бачыдыңар силерге артып каар.

Кадарчы болгаш хойлар 10 1 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: хой кажаазынче эжиинден эвес, а кандыг-бир өске арга-биле кирер кижи - оор болгаш дээрбечи-дир. 2 А эжиинден кирген кижи - хойларның кадарчызы ол-дур. 3 Таңныыл аңаа эжикти ажыдып бээр. Хойлар ооң үнүн дыңнаар, ынчангаш ол бодунуң хойларының адын адап кыйгыргаш, сүрүп үндүре бээр. 4 Ол бодунуң хойларын шуптузун үндүр сүрүп алгаш, оларның мурнунга чоруур, а хойлары ооң үнүн таныыр болгаш, ону эдерип чоруптарлар. 5 Хойлар өске кижини эдербес, харын хоþп маңнажы бээр, чүге дээрге өске кижиниң үнүн билир эвестер». 6 Иисус бо угаадыглыг чугааны иудейлерге чугаалап берген, ынчалза-даа Ооң чүнүң дугайында чугаалаанын олар билбейн барганнар. 7 Иисус улаштыр мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мен - хойларга эжик-тир мен. 8 Мээң мурнумда кээп турганнарның дөгерези - оорлар болгаш дээрбечилер-дир. Ынчалза-даа хойлар оларны дыңнавайн барган. 9 Мен - хойларга эжик-тир мен. Мени дамчыштыр кирер кижи камгалалды алыр. Ол эжиктеп кире бээр болгаш үне бээр база бодунга одар-белчиирни тып алыр. 10 Оор чүгле оорлаар, өлүрер болгаш үрегдеп-бузар дээш кээр. А Мен оларга амыдыралды, артыкшылдыг элбек амыдыралды эккээр дээш келген мен. 11 Мен - ачылыг кадарчы-дыр мен: ачылыг кадарчы бодунуң хойлары дээш, амы-тынын бээр болгай. 12 А хөлезиленикчи кижи ёзулуг кадарчы эвес-тир, хойлар ооңуу эвес-ле болгай, ол бөрү келгенин көрүп кааш, кодан хоþн каапкаш, дезе бээр. А бөрү хойларже шурай бергеш, тарадыр ойладыптар. 13 А хөлезиленикчи дезе бээр, чүге дээрге хөлезиленген болгаш, хойларже сагыш салбас. 14 Мен - ачылыг кадарчы-дыр мен, Мээңии боор хойларны билир мен, Мээң хойларым база Мени билир. 15 Адамның Мени канчалдыр билири ышкаш, Адамны Мен база ынчалдыр билир мен. Мен амы-тынымны хойларым дээш бээр мен. 16 Менде бо кодандан эвес, өске хойлар база бар - Мен оларны база бөлүп эккээр ужурлуг мен. Олар база-ла Мээң үнүмнү дыңнаарлар, ынчангаш чаңгыс кадарчылыг чаңгыс кодан турар! 17 Ону катап хүлээп аар дээш, амыдыралымны берип турар боорумга, Адам Меңээ ынак. 18 Амыдыралымны Менден кым-даа хунаап албайн турар, Мен ону Бодум берип тур мен. Менде ону бээр эрге бар, ону катап хүлээп алыр эрге база бар. Адам Меңээ ынчалдыр айыткан». 19 Бо сөстер дээш, иудейлер аразынга база катап аңгыланыышкын, маргылдаа үнген. 20 Оларның дыка хөйү: «Ол-даа букшуураан-дыр, угааны база сээдеңнээн-дир. Чүге Ону дыңнаар силер?» - дээннер. 21 А өскелери: «Букшуураан кижиниң чугаазы эвес-тир бо. Кай бук согурарган улустуң караан көөр кылып шыдаар бе?!» - деп турганнар.

Иисустуң Бодунуң Бурган уктуун шынзытканы 22 Кыш дүжүп келген. Иерусалимге Бурганның өргээзин чаартырының байырлалы* болган. 23 Иисус ынчан Бурганның өргээзинге, Соломоннуң серизи дээр черни дургаар кылаштап турган. 24 Иудейлер Ону үглеп келгеш: «Сен бисти чежеге дээр алаң кайгадып, шенеп кээр сен? Ылап-ла Христос болзуңза, биске ажыы-биле чугаала» - дээннер. 25 Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Мен силерге чугаалап турдум чоп, ынчалза-даа бүзүрээрин күзеведиңер. Адамның өмүнээзинден кылып турарым ажыл-херектер - Мени бадыткаар херечилел ол-дур. 26 Ынчалза-даа силер бүзүревес-тир силер, чүге дээрге Мээң хойларымның санынче кирбээн-дир силер**. 27 Мээң хойларым Мээң үнүмнү дыңнап турар. Мен база оларны билир мен, олар Мени эдерип чоруур. 28 Мени эдерип чоруур улуска мөңге амыдыралды бээр мен, ынчангаш олар кажан-даа өлбестер база кым-даа оларны кажан-даа Мээң холумдан ушта соп шыдавас. 29 Оларны Меңээ берген Мээң Адам хамык улустан өндүр улуг база кым-даа оларны Мээң Адамның холдарындан хунаап ап шыдавас. 30 А Адам биле Мен - тудуш чаңгыс бис». 31 Ону согар дээш, иудейлер ынчан база катап даштар сегирип алганнар. 32 Ынчаарга Иисус оларга: «Мен дыка хөй буянныг ажыл-херекти Адамның өмүнээзинден силерге көргүстүм. Оларның кайызы дээш, силер Мени даштар-биле согар деп турарыңар ол?» - дээн. 33 Иудейлер Аңаа мынчаар харыылааннар: «Буянныг ажыл-херээң дээш, Сени согар диведивис. Харын Бурганның ат-алдарын дорамчылап, бак сөглээниң дээш база Сээң, анаа кижи хиреңде, Бодуңну Бурган мен деп турарың дээш, Сени даштар-биле согар дей бердивис». 34 Иисус оларга мынча дээн: «Силерниң ыдыктыг хоойлуңарда: „Мен чугааладым - силер бурганнар-дыр силер”g- деп биживээн чүве бе? 35 Бурганның сөзү четкен улусту Ол бурганнар деп адап турар-дыр. А Бижилгени хажыдып болбас херек. 36 Силер канчап черле Адазының ыдыктааш, бо делегейже айбылап чорудупканы Мени: „Мен - Бурганның Оглу мен” - депкен сөстерим дээш, „Бурганның ат-алдарын дорамчылап, бак сөглээн” деп семээр силер че? 37 Адамның Мени кылзын дээн ажыл-херээн кылбайн турар болзумза, Меңээ бүзүревеңер! 38 А Мен ону кылып турар болзумза, Меңээ бүзүревейн-даа турзуңарза, Мээң ажыл-херээмге бүзүреңер! Адамны - Менде, а Мени - Адамда дээрзин ынчан медереп билип алыр силер». 39 Олар ынчан Ону база катап тудуп хоругдаар бодааннар. Ынчалза-даа Иисус оларның холундан адырлып чоруй барган. 40 Иисус оон база катап Иорданның ол чарыынче, ооң мурнунда Иоанның улусту сугга суп турган черинче чоруй баргаш, орта артып калган. 41 Эңдерик хөй улус Аңаа кээп турган. Олар: «Иоанн кандыг-даа кайгамчык чүүл кылбаан-даа болза, Иисустуң дугайында чугаалап турган чүвези шын болган-дыр» - деп чугаалажыр болган. 42 Ынчангаш ол черге хөй улус Иисуска бүзүрей берген.

Лазарьның өлүмү 11 1 Лазарь дээр кижи аарый берген чүве-дир. Ол Мария болгаш ооң угбазы Марфаның чурттап олурганы Вифания суур чурттуг кижи турган. 2 А Мария дээрге Дээрги-Чаяакчыны чаагай чыттыг үс-биле чаггаш, Ооң буттарын бажының дүгү-биле чодуп берген херээжен ол чүве-дир. Ол аарый берген Лазарьның дуңмазы турган. 3 Угбашкылар Иисуска мынча деп сөгледипкеннер: «Дээрги! Силерниң ынак кижиңер аарый берди». 4 Иисус ону дыңнааш, мынча дээн: «Бо аарыг эчизинде барып, өлүмге чедирбес, а Бурганны алдаржыдарынга база ону дамчыштыр Бурганның Оглунуң Бодунуң алдарын көргүзеринге чедирер аарыг-дыр». 5 Иисус Марфага, ооң дуңмазынга база Лазарьга ынак турган. 6 Ындыг-даа болза Лазарьның аарый бергенин дыңнааш, ынчан турган черинге ам-даа ийи хүн дургузунда артып калган. 7 Ооң соонда Ол өөреникчилеринге мынча дээн: «Ам Иудеяже дедир чоруулуңар». 8 Өөреникчилери Аңаа: «Башкы! Иудейлер Силерни даштар-биле согар деп турганындан бээр үр болчук бе, а Силер база катап ынаар баарыңар ол бе?» - дээннер. 9 Иисус мынча деп харыылаан: «Хүнде он ийи шак бар эвес чүве бе? Хүндүс кылаштап чоруур кижи илдигип кээп дүшпес, чүге дээрге ол бо делегейниң чырыын көрүп чоруур. 10 А дүне кылаштап чоруур кижи илдигип кээп дүжер, чүге дээрге ол кижиниң чырыы чок-тур». 11 Иисус оларга ынча дээш, оон немеп каан: «Бистиң өңнүүвүс Лазарь удуй берген-дир. Мен ону оттурар дээш чоруурум ол». 12 Ооң өөреникчилери: «Дээрги! Ол удуп чыдар болза, экирий бээр дээн-дир» - дээннер. 13 Иисус ол чугаазы-биле Лазарьны өлген-дир деп турган, а өөреникчилери Ол анаа уйгу дугайында чугаалаан боор деп бодааннар. 14 Иисус ынчан оларга дорту-биле чугаалаан: «Лазарь өлген-дир. 15 Силерни бодааш, бүзүрей бээриңер дээш, ооң-биле кады турбаанымга өөрүп тур мен. Че, ам олче бараалыңар». 16 Ийис дээр шола ады база бар Фома ынчан арткан өөреникчилерге: «Баргаш, бис база Ооң-биле кады өлү берээли» - дээн.

Иисуста катап диргизер эрге бар 17 Иисус ынаар чеде бергеш, Лазарьның мага-бодун чевег-куйга суп, орнукшутканындан бээр дөрт хонганын билип алган. 18 Вифания Иерусалимниң чоогунга, үш километр хире ырак черге турган. 19 Ынчангаш иудейлерниң аразындан хөй кижи оларның калган акызының кажыыдалын үлежир дээш, Марфа биле Марияга чедип келген чүве-дир. 20 Марфа Иисустуң кел чыдарын дыңнай сал-ла, Аңаа уткуштур үнүпкен, а Мария бажыңынга артып калган. 21 Марфа Иисуска: «Дээрги! Силер маңаа турган болзуңарза, мээң акым өлбес ийик. 22 Ынчалза-даа Бургандан Силер чүнү-даа дилээр болзуңарза, Бурган Силерге ам-даа болза бээрин билир мен» - дээн. 23 Иисус аңаа: «Акың катап дирлип кээр-дир» - дээн. 24 Марфа Аңаа: «Сөөлгү хүнде, катап дирлиишкин үезинде, ооң катап дирлип кээрин билир мен» - дээн. 25 Иисус аңаа: «Мен улусту өлүглерден катап диргизип, оларга амыдыралды бээр мен. Меңээ бүзүрээр кижи, өлү-даа бээр болза, амыдыралче эглип кээр. 26 Чурттап чорааш, Меңээ бүзүрээр кижи база кажан-даа өлбес. Ындыг деп бүзүрээр сен бе?» - дээн. 27 Марфа Аңаа: «Ийе, Дээрги! Делегейже чедип кээр ужурлуг Бурганның Оглу, Христос - Ол силер-дир дээрзинге бүзүрээр мен» - дээн. 28 Ону чугаалааш, Марфа чорупкан, оон бодунуң дуңмазы Марияны бүдүү кый деп алгаш: «Башкы чедип келди. Ол сени кыйгырып тур» - дээн. 29 Мария дыңнай сал-ла, далаш-биле тура халааш, Аңаа уткуй чорупкан. 30 Иисус ам-даа суурже кирбээн, Марфаның Ону уткуп алган черинге хевээр турган чүве-дир. 31 Мария-биле кады бажыңга ону оожуктуруп турган иудейлер ооң далаш-биле тургаш, үне бергенин көргеш, ол чевегге баргаш, аңаа ыглап аар дээн-дир деп бодааш, ону эдерип чорупканнар. 32 А Мария Иисустуң турган черинге чеде бергеш, Ону көрүп кааш, Ооң мурнунче кээп дүшкеш, Аңаа: «Дээрги! Силер маңаа турган болзуңарза, акым өлбес ийик!» - дээн. 33 Иисус ооң ыглап турарын база ооң-биле кады келген ыглап-сыктаан иудейлерни көргеш, Боду база сеткилинден кажыыдап, хөлзей берген. 34 Оон Ол: «Силер ону кайда орнукшудуп кагдыңар?» - деп айтырган. Иудейлер Аңаа: «Дээрги, бараалыңар, Бодуңар көрүптер силер» - деп харыылааннар. 35 Иисус ыглай берген. 36 Иудейлер ынчан: «Ооң аңаа кайы хире ынак турганын көрүңерден!» - деп турганнар. 37 А оларның чамдыктары: «Ол согур кижиниң караан көөр кылып каан болгай. Лазарьны база өлбес кылдыр кылып каап шыдавас турган ирги бе?» - дижип турганнар.

Иисус Лазарьның чевээнде 38 Иисус, ишти-хөңнүнүң көдүрлүрү дам барып, чевегге чедип келген. Ол дээрге аксын даш-биле дуглап каан куй болган. 39 Иисус: «Дашты ап кааптыңар» - деп дужааган. Өлген кижиниң дуңмазы Марфа Аңаа: «Дээрги! Чыдый берип-тир. Ону хааржакка салгандан бээр дөрт хүнзээн болгай» - дээн. 40 Иисус Марфага мынча дээн: «„Бүзүрээр-ле болзуңза, Бурганның күчү-күжүн көөр сен” - деп, Мен сеңээ чугаалаважык мен бе?» 41 Дашты ап каапканнар. Иисус карактарын дээрже шиглей көргеш, мынча дээн: «Адам! Мени дыңнап турарың дээш, Сеңээ өөрүп четтирдим. 42 Мени үргүлчү дыңнап турарыңны билир мен. Ынчалза-даа Мени Сээң айбылап чорутканыңга бүзүрезиннер дээш, мында турар улуска өнезин ынча дидим». 43 Ону чугаалааш, Ол ыыткыр үн-биле: «Лазарь, куй иштинден үнүп кел!» - деп кый дээн. 44 Холдарын болгаш буттарын орнукшудулга шывыглары-биле ораап каан өлген кижи үнүп келген. Ооң арнын аржыыл-биле дуй шарып каан болган. Иисус улуска: «Ооң шывыгларын ап кааптыңар, хостуг кылаштазын!» - дээн.

Иисуска удур сүлчээ (Мф. 26:1-5; Мк. 14:1-22; Лк. 22:1-2) 45 Марияның бажыңынга келген база Иисустуң чүнү кылганын көрген хөй иудейлер ынчан Аңаа бүзүрей бергеннер. 46 Ынчалза-даа оларның чамдыызы ээп келгеш, Иисустуң чүнү кылганын фарисейлерге чугаалап бергеннер. 47 Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш ол фарисейлер ынчан дээди Чөвүлелин чыгганнар. Олар мынча дээннер: «Канчапса экил? Ол кижи хөй-ле кайгамчык чүүлдер кылгаш туруп берди. 48 Ону ол хевээр арттырып каар болзувусса, шупту улус Аңаа бүзүрей бээр. Рим эрге-чагырга улузу ынчан Бурганывыс өргээзин болгаш чонувусту чок кылып каар». 49 Оларның бирээзи, ол чылын Бурганның дээди бараалгакчызы турган Каиафа дээрзи өөрүнге: «Чүү болуп турарын билбес-тир силер! 50 Бүгү иудей чон кырлырының орнунга, чон дээш, чаңгыс кижиниң өлүрү силерге дээре дээрзин угааптар шааңар чок-тур» - дээн. 51 Каиафа ону бодунуң мерген угаанныындан чугаалаваан, ынчалза-даа ол Бурганның ол чылгы дээди бараалгакчызы турган боорга, Иисустуң чон дээш өлүрүн Бурган ооң аксы-биле медеглээн. 52 Чүгле иудей чон эвес, а Бурганның тоо быдараан бүгү төлдери чер болгандан чыглып келзин дээш, ынчаар болур ужурлуг турган. 53 Ол хүнден эгелээш, олар Иисусту канчап чок кылырын боданы бергеннер. 54 Ооң уржуундан Иисус иудейлерниң аразынга ажыы-биле көстүп, харылзашпас апарган. Ол оортан кургаг куруг хову чанында Ефраим дээр хоорайжыгашче чоруй баргаш, аңаа Бодунуң өөреникчилери-биле кады артып калган. 55 Иудейлерниң хосталыышкын байырлалы чоокшулап орган болгаш, бүгү чурттан хөй улус бачыттарындан арыгланыр ёзулалдарны сагыыр дээш, байырлал мурнуу чарыында Иерусалимче чорупкан чүве-дир. 56 Олар Иисусту дилеп турганнар база Бурганның өргээзинге чыылгаш, бот-боттарынга: «Силер чүү деп бодаар силер? Ол байырлалга келбес боор аа?» - деп турганнар. 57 Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш фарисейлер Иисустуң кайда турарын билир кижи бүрүзү Ону тудуп хоругдаары-биле оларга дыңнадыр ужурлуг деп дужаал таратканнар.

Вифанияга кежээки чем (Мф. 26:6-13; Мк. 14:3-9; Лк. 7:36-50) 12 1 Ооң өлүглерден катап диргискени Лазарьның чурттап турганы Вифанияже Иисус хосталыышкын байырлалынга чедир алды хүн артканда чедип келген. 2 Аңаа Иисустуң алдар-хүндүзү дээш, кежээки чем белеткээн. Марфа бараан болуп, чем салган, а Лазарь Ооң-биле база өске аалчылар-биле кады хөлестеп чыткан. 3 Мария ынчан арыг нардтан кылган улуг үнелиг, бир килдиң үштүң бири хире хемчээлдиг чаагай чыттыг үстү алгаш, Иисустуң буттарын чаггаш, бажының дүгү-биле Ооң буттарын чодуп берген. Бажың ишти чаагай чыттыг үстен айдызалы берген. 4 Ооң өөреникчилериниң бирээзи болур, сөөлүнде барып Ону садыпкан Иуда Искариот* ынчан: 5 «Чүге бо чаагай чыттыг үстү үш чүс мөңгүн чооска* садыпкаш, акшазын ядыыларга үлеп берип болбас турганыл?» - дээн. 6 Ону ол ядыылар дээш сагыш салгаш эвес, а ооржу болган ужурунда чугаалаан чүве-дир: ол акша шыгжаар ниити хааржакты бодунга ап чораан болгаш, оон акшаны бодунуң хереглелинге уштуп алыр чаңныг турган. 7 Иисус мынча дээн: «Аңаа дегбеңер! Ол херээжен Мени орнукшудар хүнге чедир үстү шыгжап чоруур ужурлуг турган-дыр. 8 Ядыылар силер-биле кады кезээде турар болгай, а Мен силер-биле кады үргүлчү турбас мен».

Лазарьга удур сүлчээ 9 Ооң ында турарын эңдерик хөй иудейлер билип алгаш, чүгле Иисус дээш эвес, харын Ооң өлүглерден катап диргискени Лазарьны көөр дээш, ынаар чедип келгеннер. 10 Бурганның дээди бараалгакчылары ынчан Лазарьны база өлүрер деп шиитпирлээн. 11 Чүге дээрге ооң уржуундан хөй иудейлер Иисуска чедип кээп, Аңаа бүзүреп турганнар.

Иисустуң Иерусалимче байырлалдыг моорлап киргени 12 Даартазында хүндүс байырлалга келген мөөң чон Иисусту Иерусалимче кел чыдар деп дыңнап каан. 13 Олар пальма ыяштың бүрүлүг будуктарын тудуп алгаш, Аңаа уткуштур үнүп келгеш: «Осанна! Силерге алдар-мактал! Дээрги-Чаяакчының өмүнээзинден кел чыдар Израильдиң Хааны ачы-буянныг болзун!» - деп кыйгырып турганнарh. 14 Иисус аныяк элчиген тыпкаш, ону мунуп алгаш чорупкан. Ол болза Бижилгеде: 15 «Сион тейде хоорай***, кортпа! Көр даан, Хаанның элчиген оглу мунган кел чор» - деп бижээни дег болганi. 16 Ооң өөреникчилери эгезинде ону билип чадааннар. Ынчалза-даа Иисус алдаржый берген соонда, Бижилгеде Ооң дугайында ынчалдыр бижип каанын база Ооң-биле ол бүгүнүң ынчалдыр болганын сактып келгеннер. 17 Иисус Лазарьны чевегден үндүр кыйгыргаш, ону өлүглерден катап диргизип турган өйде Ооң-биле кады чораан улус ол дугайында чугаалажы берген. 18 Чон ол кайгамчык чүүлдү Иисустуң кылганын дыңнаан болгаш, Ону уткуп үнүп келген чүве-дир. 19 А фарисейлер боттарының аразында: «Чүнү-даа кылып шыдавазывысты көрүп тур силер бе? Эңдерик улус Ону эдерип чорупту» - деп чугаалашканнар.

Иисустуң Бодунуң өлүмүнүң дугайында чугаалааны 20 Иерусалимге байырлалче Бурганга мөгейип келгеннерниң аразында чамдык гректер база турган. 21 Олар Галилеяның Вифсаида чурттуг Филиппке чеде бергеш, оон дилег кылып: «Дээрги! Бис Иисусту көрүксеп тур бис» - дээннер. 22 Филипп чоруткаш, ол дугайын Андрейге чугаалаан, а ооң соонда Андрей биле Филипп иелээ баргаш, Иисуска сөглээннер. 23 Иисус оларга мынча деп харыылаан: «Кижи амытан Оглунуң алдаржыыр үези ам келген-дир. 24 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: кызыл-тас үрезини хөрзүнче кээп дүшкеш, өлбес болза, ходугур чаңгыс үрезин бооп артар, а өлү берзе, элбек дүжүттү бээр. 25 Бодунуң амыдыралынга ынак кижи амыдыралын чидирип аар, а бо делегейге бодунуң амыдыралын көөр хөңнү чок кижи ону мөңге амыдырал дээш, кадагалап аар. 26 Меңээ бараан болган кижи Мени эдерзин! Мен кайда турар болдур мен, Мээң чалчам база ында болур. Меңээ бараан болган кижини Мээң Адам алдаржыдар. 27 Мээң сеткилим аажок хөлзеп-дойлуп тур! Чүү деп чугаалаар кижи боор мен? „Адам! Мени ол шактан камгалап көр!” дээр бе? Ынчалза-даа Мен ол шак дээш келген-не болгай мен! 28 Адам! Бодуңнуң адыңны алдаржыт-ла!» Ынчан дээрден: «Алдаржыткан мен, ам-даа алдаржыдар мен!» - дээн үн дыңналган. 29 Аңаа турган, ону дыңнаан чон: «Ол диңмирээшкин-дир» - дээн. А өскелери: «Ооң-биле дээрниң медээчизи чугаалашкан боор» - дээннер. 30 Иисус оларга мынча дээн: «Ол үн Мени дээш эвес, а силерни дээш болган-дыр. 31 Бо делегейни шиидер үе келген-дир. Бо делегейниң чагырыкчызы ам үндүр сывыртадыр-дыр. 32 Мени черден өрү көдүрүп үндүре бээрге, шупту улусту Бодумга хаара тудар мен». 33 Ооң кандыг өлүм-биле өлүрүн угаазыннар дээш, Иисус оларга ынча деп чугаалаан чүве-дир. 34 Ынчангаш чон Аңаа мынчаар харыылаан: «Христос мөңгези-биле амыдыраар дээрзин ыдыктыг хоойлудан билир бис. „Кижи амытан Оглу өрү көдүрлүп үне бээр” деп, Силер канчап ынча дээр силер? Кижи амытан Оглу деп Ол кым чүвел?» 35 Оон Иисус оларга мынча дээн: «Чырык силер-биле кады ам-даа хензиг өйде турар-дыр. Силерни караңгы дүмбей бүргевезин дээш, ам дээрезинде - чырык барда, орууңарны уламчылаңар. Чүге дээрге дүмбей караңгыда кылаштап чоруур кижи кайнаар бар чыдарын билбес болгай. 36 Ам дээрезинде, чырык силер-биле кады турда, чырыкка бүзүреңер, ынчан чырыктың ажы-төлү болур силер». Ону чугаалаан соонда, Иисус чоруй баргаш, олардан чашты берген.

Иудейлерниң бүзүревээни 37 Иудейлер көрүп турда, Ол чеже-даа кайгамчык чүүлдер кылырга, олар Аңаа бүзүревээннер. 38 Медээчи Исаияның: «Дээрги-Чаяакчы, бистен дыңнаан чүвезинге кым бүзүрээнил? Дээрги-Чаяакчының күчүзү кымга ажыттынганыл?»j- дээн сөзүнүң боттанганы ол болган. 39 Оларның чүге бүзүревээниниң дугайында Дээрги-Чаяакчы демги-ле Исаияны дамчыштыр мынча дээн турган: 40 «Мен оларның карактарын согурартып, чүректерин дашталдырып кагдым, ынчангаш олар карактары-биле көрбес, чүрээ-биле угаавас-тыр. Оон башка Менден дилеп чедип келгейлер, Мен ынчан оларны экирткей мен»k. 41 Иисустуң алдарын көрген болгаш, Исаия ынча дээн база Ооң дугайында чугаалаан чүве-дир. 42 Ынчалза-даа баштыңнар аразындан безин Аңаа бүзүрей берген улус хөй болган. Олар чүгле фарисейлер ужун, оларны демгилери синагогалардан чара бербезин дээш, Аңаа бүзүрээнин ажыы-биле чугаалавааннар. 43 Чүге дээрге олар Бургандан кээр алдарга көөрде, улус мурнунга ат-алдарга артык ынак болганнар.

Бүзүрээри болгаш бүзүревези 44 Иисус: «Меңээ бүзүрээн кижи чүгле Меңээ эвес, харын Мени айбылап чоруткан Адамга бүзүрээн-дир. 45 Мени көрген кижи Мени айбылап чоруткан Адамны база көрүп турар. 46 Меңээ бүзүрээн кижи бүрүзү дүмбей караңгыга артпазын дээш, Мен бо делегейге чырык болуп келген мен. 47 Кандыг-бир кижи Мээң сөстеримни дыңнааш, сагывас болза, Мен ону шиитпес мен: чүге дээрге Мен бо делегейни шиидер дээш эвес, а камгалаар дээш келген мен. 48 Менден ойталаар база Мээң сөзүмнү хүлээп алыксавас кижи турар болза, ооң шииткекчизи бар: Мээң аңаа чугаалаан сөзүм шииткекчи болуп, ону сөөлгү хүнде шииде бээр. 49 Чүге дээрге Мен Бодумнуң өмүнээмден чугаалаваан мен, харын Мени айбылап чоруткан Адам чүнү база канчаар чугаалаарын Меңээ айтып-чагаан. 50 Ооң айтыышкыны мөңге амыдыралды бээр дээрзин билир мен. Ынчангаш чүгле Адамның чугаала деп айыткан чүвезин Мээң чугаалап турарым ол» - деп бүгү улуска дыңналдыр чугаалаан.

Иисустуң өөреникчилериниң буттарын чуп бергени 13 1 Хосталыышкын байырлалының бүдүүзү турган. Иисус Бодунуң бо делегейни каггаш, Адазынче ээп чоруур үе-шагының чедип келгенин билир турган. Ол бо делегейде Бодунуу боор улуска ынак турган болгаш оларга ынакшылын эчизинге чедир көргүскен. 2 Эрлик ынчан Симон Искариоттуң оглу Иуданың сагыжынга Иисусту садыптар деп бодалды киирипкен турган. А Иисус өөреникчилери-биле кады чемненип олурган. 3 Адазы бүгү чүвени Ооң холунга тыпсып бергенин, Бодунуң Бургандан келгенин болгаш ам Бурганче ээп чоруурун Иисус билип олурган. 4 Ол туруп келгеш, Бодунуң даштыкы хевин ужулгаш, аржыыл алгаш, ооң-биле куржанып алган. 5 Ооң соонда чунар саваже суг куткаш, өөреникчилериниң буттарын чуп, куржанып алган аржыылы-биле чодуп эгелээн. 6 Ол Симон Пётрга чедип кээрге, демгизи Аңаа: «Дээрги! Силер канчап мээң буттарым чуур дей бердиңер?» - дээн. 7 Иисус аңаа: «Мээң чүнү кылып турарымны сен ам дээрезинде билбес-тир сен, ынчалза-даа сөөлүнде биле бээр сен» - деп харыылаан. 8 Пётр: «Хоржок! Мээң буттарым кажан-даа чугбас силер!» - дээн. Иисус аңаа: «Буттарың чугбас болзумза, сенде Мээң-биле тудуш, дөмей чүү-даа чок болур» - деп харыылаан. 9 Симон Пётр Аңаа: «Дээрги! Ынчаарга мээң чүгле буттарымны эвес, а холдарым биле бажымны база чуп бериңер!» - дээн. 10 Иисус: «Арыгланып чунган кижиниң чүгле буттарын чуур херек, чүге дээрге ооң бүгү боду арыг-дыр. Силер база арыг силер, ынчалза-даа шуптуңар эвес» - деп харыылаан. 11 Ол Бодун кым садыптарын билир турган, ынчангаш: «Шуптуңар эвес» - дээни ол. 12 Оларның буттарын чуп бергеш, Бодунуң хевин кедип алган соонда, Иисус база катап хөлестеп чыдыпкаш, оларга мынча дээн: «Силерге Мээң чүнү кылганымны билип тур силер бе? 13 Силер Мени Башкы болгаш Дээрги деп адаар-дыр силер, ол чугааңар шын болдур ийин - Мен ылап-ла ындыг мен. 14 Ынчангаш Дээргиңер болгаш Башкыңар болур Мен буттарыңар чуп бергенимде, силер база бот-бодуңарның буттарыңарны чуп бээр ужурлуг силер. 15 Мээң силерге кылган чүвемни база шак ынчаар кылзыннар дээш, Мен силерге үлегер көргүстүм. 16 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: чалча бодунуң дээргизинден арта бербес, ону айбылап чоруткан кижиден айбылаткан төлээ база арта бербес. 17 Силер ам ону билир болганыңарда, ынчалдыр күүседип чоруур болзуңарза, амыр-чыргалдыг болур силер.

Иисустуң кым Ону садыптарын чугаалааны 18 Силерниң шуптуңарның дугайында чугаалавадым: шилип алган улузумну Мен билир мен. Ынчалза-даа Бижилгениң: „Мээң-биле кады хлеб чип орган кижи Менче таваңгайын карарты”l- дээн сөстери чогуп бүтсүн. 19 Ол бүгү боттаныр бетинде-ле силерге ол дугайын чугаалап турарым бо. Оон ол бүгү боттаны бергенде, Мени Ол-дур деп бүзүрезиннер дээш, ынчаар кылдым. 20 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мээң айбылап чоруткан кижимни хүлээп аар кижи Мени хүлээп ап турары ол, а Мени хүлээп алган кижи Мени айбылап чоруткан Адамны хүлээп ап турары ол». 21 Ону чугаалаан соонда, Иисустуң сагыш-сеткили аажок хөлзеп, мынча дээн: «Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: силерниң бирээңер Мени садыптар-дыр». 22 Өөреникчилери Ол кымны ынча дээнин аайын тыппайн, удур-дедир кайгажып каап турганнар. 23 Иисустуң онза ынак турганы бир өөреникчи Ооң чанынга хөлестеп чыткан чүве-дир. 24 Ооң ынчап турар кижизи кымыл дээрзин айтырзын дээш, Симон Пётр демги өөреникчиже имней каапкан. 25 Оозу Иисусче ээккеш: «Дээрги! Ол кым ирги?» - деп айтырган. 26 Иисус: «Хлеб кескиндизин тавакче суп, шыгыткаш, Мээң тутсуп бээрим кижи ол болур» - деп харыылаан. Оон Ол кескиндини шыгыткаш, Симон Искариоттуң оглу Иудаже сунган. 27 Иуда хлеб кескиндизин тудуп аарга, эрлик олче дораан-на кире берген. Ынчан Иисус аңаа: «Кылыр ужурлуг херээңни дүрген кыл» - дээн. 28 Ынчалза-даа хөлестеп чытканнарның аразындан кым-даа Ооң ынча дээн ужурун билбейн барган. 29 Иудада акша сугар ниити хааржак бар болганда, Иисус аңаа: «Биске байырлалга херек чүведен садып каг» - дээн-дир азы ядыыларга кандыг-бир чүведен бээрин айыткан-дыр аа деп, чамдыктары даап бодап каан. 30 Иуда кескинди хлебти ап алгаш, дораан үне берген. Дүн дүшкен турган.

Чаа чагыг 31 Ол үне бээрге, Иисус мынча дээн: «Ам Кижи амытан Оглу алдаржый берди. Ооң алдары - Бурганның алдары-дыр. 32 Бурганның алдары Ону дамчыштыр илереп кээр болганда, Кижи амытан Оглунуң кайы хире өндүр улуун Бурган Боду улуска көргүзүптер, Ол ону ол дораан кылыптар. 33 Ажы-төлүм! Мен ам силер-биле кады үр турбас мен. Мени дилей бээр силер, ынчаарга Мээң иудейлерге чугаалааным ышкаш, силерге база ынчаар чугаалап тур мен: Мен кайнаар чоруй баар-дыр мен, силер ынаар чедип шыдавас силер. 34 Чаа чагыгны силерге берип тур мен: бот-боттарыңарга ынак болуңар. Силерге Мээң ынаам ышкаш, силер база бот-боттарыңарга ынчаар ынак болуңар. 35 Силерниң араңарга ынакшыл-ла турар болза, силерни Мээң өөреникчилерим дээрзин делегейде хамык улус танып алыр».

Пётрнуң ойталаарын Иисустуң өттүр билип чугаалааны (Мф. 26:31-35; Мк. 14:27-31; Лк. 22:31-34) 36 Симон Пётр Оон: «Дээрги! Силер кайнаар баарыңар ол?» - деп айтырган. Иисус аңаа мынчаар харыылаан: «Мээң чоруй баарым черже сен ам Мээң соомдан чоруп шыдавас сен. Ынчалза-даа сөөлүнде чеде бээр сен». 37 Пётр Аңаа: «Дээрги! Чүге мен ам Силерни эдерип шыдавазым ол? Мен Силер дээш, амы-тыным-даа бээринге белен мен!» - дээн. 38 Иисус мынча деп харыылаан: «Мени дээш, амы-тыныңны бээр деп че? Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: аскыр-дагаа алгыргалакта, сен Мени танывас болуп, үш катап ойталаар-дыр сен!

Адаже баар орук 14 1 Силерниң чүректериңер муңгарап хөлзевезин! Бурганга бүзүрээриңер дег, Меңээ база бүзүреңер! 2 Адамның бажыңында чурттаар чер эмгежок. Ол ындыг эвес турган болза, Мен силерге чүге ону чугаалаар деп мен. Мен силерге турар чер белеткээр дээш, чоруурум бо-дур*. 3 Ам чорупкаш, силерге турар чер белеткеп кагзымза, дедир чедип келгеш, Мээң турар черимге турзуннар дээш, силерни база Бодумче ап алыр мен. 4 А Мээң кайнаар чоруптарымны билир болгай силер». 5 Фома Аңаа: «Дээрги! Кайнаар чоруптарыңарны билбес-тир бис. Ынчаарга орукту канчап билип алыр бис?» - дээн. 6 Иисус: «Мен дээрге орук, алыс шын база амыдырал-дыр мен. Чүгле Мени таварты дээрден башка, кым-даа Адамга кээп шыдавас - деп харыылаан. - 7 Силер Мени билир турган болзуңарза, Адамны база билген турар ийик силер. Амдан эгелеп, силер Ону билир силер, харын-даа Ону көрген силер». 8 Филипп Аңаа: «Дээрги! Адаңарны биске көргүзүңерем, биске ол-ла четчир» - дээн. 9 Иисус аңаа: «Мен силерниң араңарга мынча үр болдум, а сен Мени билбезиң ол чүве бе, Филипп? Мени көрген кижи Адамны көрген болур. Сен канчап-ла: „Адаңарны биске көргүзүңерем” - дээр сен?» - деп харыылаан. 10 «Мени - Адамда, а Адамны - Менде бар дээрзинге бүзүревейн тур сен бе? Силерге чугаалап турар сөстеримни Бодумнуң өмүнээмден чугаалавайн тур мен: ол дээрге Менде бар Адамның Бодунуң ажыл-херээн чаяап турары ол-дур. 11 Мени - Адамда, а Адамны - Менде бар деп, Меңээ бүзүреңер. Мээң сөстеримге бүзүревезиңерзе, ол ажыл-херектер дээш, Меңээ бүзүреңер. 12 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Меңээ бүзүрээр кижи Мээң кылып турарым ажыл-херектерни база кылып шыдаар, харын-даа оон артыкты кылыр, чүге дээрге Мен ам Адамче чоруптар-дыр мен. 13 Силер Мээң адым адап, чүнү-даа дилээр болзуңарза, Оглун дамчыштыр Адам алдаржызын дээш, ону шуптузун күүседир мен. 14 Мээң адым адап, чүнү-даа дилээр болзуңарза, Мен силерге ону күүседир мен.

Ыдыктыг Сүлдени аазааны 15 Меңээ ынак болзуңарза, айтыышкыннарым сагыыр силер. 16 Адамдан ынчан дилээримге, Ол силерге кезээ мөңгеде силер-биле кады чоруур өске Өмээржикчини бээр. 17 Алыс шынны көргүзүп турар Сүлде - Өмээржикчи ол-дур. Ону көрбес база билбес болганда, бо делегейниң улузу Ону хүлээп ап шыдавас. А силер Ону билир силер, чүге дээрге Ол силер-биле кады чоруур болгаш силер-биле тудуш бар. 18 Силерни өскүссүреди каапкаш барбас мен, а силерже дагын ээп кээр мен. 19 Ам бичии болгаш, бо делегейниң улузу Мени оон ыңай көрбейн баар, ынчалза-даа силер Мени көөр силер. Мен амыдыраар мен, ынчангаш силер база амыдыраар силер. 20 Ол хүн кээрге, Мени - Адамда, силерни - Менде, а Мени - силерде бар дээрзин билип каар силер. 21 Кым Мээң айтыышкыннарымны шыгжап алганыл база оларны сагып чоруурул, ол кижи Меңээ ынак болур. Кым Меңээ ынагыл, ол кижиге Мээң Адам база ынак. Мен база ол кижиге ынак болуп, аңаа Бодумну көргүзер мен». 22 Искариот эвес, өске Иуда Аңаа: «Дээрги! Силер Бодуңарны бо делегейниң улузунга эвес, а чүгле биске көргүзер деп тур силер бе? Ол чүге ындыгыл?» - дээн. 23 Иисус аңаа мынчаар харыылаан: «Кым Меңээ ынагыл, ол Мээң сөзүмнү сагып чоруур. Адам ынчан аңаа ынак апаар, оон Адам-биле кады ол кижиге чеде бергеш, ооң-биле кады чурттай бээр бис. 24 Меңээ ынак эвес кижи Мээң сөстеримни сагывас. А силерниң дыңнап турар өөредииңер болза, Мээңии эвес, а Мени айбылап чоруткан Адамныы-дыр. 25 Силер-биле кады турар болгаш, Мен ону силерге чугааладым. 26 Адамның силерге Мени дээш чорудуп бээри Өмээржикчи - Ыдыктыг Сүлде силерни хамык чүвеге өөредип каар болгаш Мээң силерге чугаалааным бүгү чүвени силерге сагындырар. 27 Мен амыр-тайбыңны силерге арттырдым, силерге бээрим амыр-тайбыңым ол-дур. Бо делегейниң бээри дег эвес амыр-тайбыңны Мен силерге берип тур мен. Силерниң чүректериңер хөлзевезин, ол ышкаш кортпаңар. 28 Мээң силерге: „Силерден чоруптум, оон силерже катап ээп кээр мен” - дээнимни дыңнадыңар чоп. Силер Меңээ ынак турган болзуңарза, Мээң ам Адамче чоруптарым дээш, өөрүүр ийик силер. Чүге дээрге Адам Менден өндүр чаагай болгай. 29 Ынчангаш ол бүгү боттаны бээрге, Мээң чугаалаан чүвем шын дээрзинге бүзүрезиннер дээш, ол бүгү дугайында, боттанырының бетинде-ле, силерге чугаалап бердим. 30 Мен ам моон соңгаар силер-биле чугаалашпас мен, чүге дээрге бо делегейниң чагырыкчызы чоокшулап кел чор. Ооң Мени баш билир эргези чок, 31 ынчалза-даа Адамга ынаамны бо делегейниң улузу билип алзын дээш, Мен ам Ооң айыткан чүвезин кылыр мен. Тургулаңар, моон чоруулуңар!

Виноград сывы-биле деңнелге 15 1 Мен дээрге ёзулуг виноград сывы мен, а Мээң Адам - виноград ажаакчызы-дыр. 2 Мээң чимис үнмес адырым бүрүзүн Ол одура кезип кааптар, а чимис үнер адырларымны, оон-даа хөй дүжүттү берзиннер дээш, арыглап кааптар. 3 Мээң силерге медеглээн сөзүмнүң ачызында ам арыгланы берген силер. 4 Силер - Менде, а Мен - силерде бар болуулу. Адыр боду чайгаар чимистелип, дүжүт бербес, ол сыптың тудуш кезээ болур ужурлуг. Менде бар болбас болзуңарза, силер база боттарыңар дүжүт эккеп шыдавас силер. 5 Мен дээрге сып мен, а силер - адырлар силер. Кым Менде бар боорул, Мен база ол кижиде бар мен, ол ынчан элбек дүжүттү бээр. Мен чогумда силер чүнү-даа кылып шыдавас силер. 6 А Менде бар болуп, харылзаа тутпаан кижи - үндүр октаттына берген, кадып калган адыр дег. Ындыг адырларны чыггаш, отче киир октап, өрттедиптер. 7 Силер Менде бар болзуңарза база Мээң сөстерим силерде бар болза, күзээн-не чүвеңерни ынчан дилеңер, шуптузу бүде бээр. 8 Силер хөй дүжүттү бээр болзуңарза база Мээң өөреникчилерим болуп турар болзуңарза, Адам улам-на алдаржыыр. 9 Адамның Меңээ ханы ынаа дег, Мен база силерге ынак мен. Мээң ынакшылым иштинде болуп амыдыраңар! 10 Мен база-ла Адамның чагыгларын сагааш, Ооң ынакшылының иштинде болуп амыдырап чоруурум бо. Силер база айтыышкыннарым сагыыр болзуңарза, Мээң ынакшылым иштинде болуп амыдыраар силер. 11 Мээң өөрүшкүм силернии болзун дээш база өөрүшкүңер эгээртинмес долу болзун дээш, Мен ону силерге чугааладым. 12 Мээң силерге ынаам ышкаш, бот-боттарыңарга ынак болуңар. Мээң силерге чагыым ол-дур. 13 Бодунуң эш-өөрү дээш амы-тынын бээр кижиниң ынакшылындан артык ынакшыл чок. 14 Мээң силерге айтыышкын кылдыр берген чүүлүмнү сагып чоруур болзуңарза, Мээң эш-өөрүм боор силер.

Иисус болгаш бүзүрээн кижи 15 Мен ам силерни чалчалар деп адавастай бердим, чүге дээрге чалча кижи ооң дээргизи чүнү кылып турарын билир эвес. Харын Мен силерни эш-өөрүм деп ададым, чүге дээрге Адамдан дыңнааным бүгү чүүлдү силерге чугаалап бердим. 16 Силер Мени шилип албаан силер, харын бо делегейге чоруур кылдыр база кажан кезээде артар дүжүдүн бээр кылдыр хүлээндирип, силерни Мен Бодум шилип алдым. Ынчан Мээң адым адап, чүнү-даа дилээриңерге, Адам силерге дөгерезин бээр. 17 Мээң силерге чагыым бо-дур: бот-боттарыңарга ынак болуңар!

Бүзүрээн кижи болгаш бо делегей 18 Бо делегейниң улузу силерни көөр хөңнү чок болур болза, оларның баштай Мени көөр хөңнү чок апарганын сактып чоруңар. 19 Силер бо делегейге хамааржыр турган болзуңарза, ол силерге бодунуң улузунга дег ынак болур ийик. Ынчалза-даа силер бо делегейге хамаарышпас силер, чүге дээрге Мен силерни шилип алгаш, бо делегейден аңгыладым, ол дээш, бо делегей силерни көөр хөңнү чок-тур. 20 „Чалча бодунуң дээргизинден арта бербес” - деп силерге чугаалаан сөзүмнү сактып чоруңар. Мени истеп сүрүп турганда, силерни база истеп сүре бээр. Мээң сөстеримни сагып чорааннар болза, силерниин база сагыырлар. 21 Мээң улузум бооруңарга, бо делегейниң улузу силерге ол бүгүнү кылыр, чүге дээрге олар Кым Мени айбылап чорутканын билбес-тирлер. 22 Мен бо делегейже келбээн азы олар-биле чугаалашпаан болзумза, олар бачыды дээш буруудавастар ийик. А ам оларда бачыды дээш агартыныг чок-тур. 23 Мени көөр хөңнү чок кижи Адамны база көөр хөңнү чок. 24 Өске кымның-даа кылып шыдавазы ажыл-херектерни Мен оларның аразынга кылбаан болзумза, олар бачыды дээш буруудавастар ийик. А ам олар ажыл-херектеримни көргеш-даа, дөмей-ле Мени база Адамны көөр хөңнү чок-турлар. 25 Ынчангаш оларның ыдыктыг хоойлузунда: „Мени хей-ле көөр хөңнү чок апарганнар”m- деп бижээн чүүл чогуп бүткени ол.

Бүзүрээн кижи болгаш Сүлде 26 Мээң силерже Адамдан чорудуптарым, Адамдан үнүп турар алыс шынның Сүлдези болур Өмээржикчи чедип кээр. Ол Мээң дугайымда херечилээр. 27 Силер база Мээң херечилерим силер, чүге дээрге эң эгезинден-не Мээң-биле кады турган силер.

Истеп сүрүүшкүннер дугайында өөреникчилерге сагындырыг 16 1 Мен силерниң бүзүрелиңер чайгыла бербезин дээш, бо бүгүнү чугааладым. 2 Силерни синагогалардан үндүр сывыртаптар. Силерни өлүрген улус ооң-биле Бурганга бараан болуп турарывыс ол деп бодай бээр ындыг безин үе чедип кээр. 3 Олар силерни ынчалдыр аажылай бээр, чүге дээрге Адамны-даа, Мени-даа билбес-тирлер. 4 Ындыг үе чедип кээрге, Мээң силерге ол дугайын чугаалап турганымны сагынзыннар дээш, ол бүгүнү Мен силерге чугааладым. Силер-биле кады турган болгаш, силерге ону эң эгезинде чугаалаваан мен.

Ыдыктыг Сүлдениң ажыл-херээ 5 А ам Мени айбылап чоруткан Адамче чоруурум ол-дур. Ынчалза-даа силерниң кайыңар-даа Менден: „Кайнаар баарыңар ол?” - деп айтырбас-тыр. 6 Чүге дээрге Мээң сөстеримни дыңнааныңар соонда, чүректериңерни муңгарал дола берген-дир. 7 Ынчалза-даа Мен силерге алыс шынны чугаалап тур мен: Мен чоруй барзымза, силерге эки болур. Чүге дээрге Мен чорбазымза, Өмээржикчи силерге келбес, а чорупсумза, Ону силерже ыдыптар мен. 8 Оон Ол чедип келгеш, бачыт, чөптүг чорук база Бурганның шүүгүзү деп чүл ол дээрзин бо делегейниң улузунга көргүзүп, ол бүгүнү шын эвес билип турары дээш, оларны сойгалаар. 9 Бачыт дугайында бо делегейниң улузу билбес-тир - чүге дээрге олар Меңээ бүзүревес-тир. 10 Чөптүг чорук дугайында олар билбес-тир - чүге дээрге Мен ам Адамче чоруурум бо-дур, моон соңгаар Мени көрбес силер. 11 Шүүгү дугайында олар билбес-тир - чүге дээрге бо делегейниң чагырыкчызы шииттирип алган-дыр. 12 Оон-даа хөй чүвени силерге чугаалаар дээн мен, ынчалза-даа ам ону угаап шыдаар хире эвес-тир силер. 13 Алыс шынның Сүлдези чедип келгеш, силерни алыс шынче баар орук-биле эдерти бээр. Чүге дээрге Ол бодунуң өмүнээзинден чугаалавас, а чүгле дыңнаан чүвезин силерге дамчыдар болгаш чүү болурун чугаалап бээр. 14 Ол Мени алдаржыдар, чүге дээрге чугаалаар бүгү чүвезин Менден алгаш, силерге дамчыдып бээр-дир. 15 Адамда бар бүгү чүве Мээңии-дир. Ынчангаш ол Сүлдениң Менден алгаш, силерге дамчыдып бээрин чугааладым. 16 Удатпайн, силер Мени көрбейн баар силер, оон көңгүс үр болбайн, катап көре бээр силер»*.

Өөреникчилерниң ажыг-шүжүү өөрүшкүже шилчий бээр 17 Ооң өөреникчилериниң чамдыызы ынчан аразында: «„Удатпайн, силер Мени көрбейн баар силер, оон көңгүс үр болбайн, катап көре бээр силер” база „Мен Адамче чоруурум бо-дур” - дээш, биске ооң чүнү элдээртип турары ол? 18 А: „Удатпайн” - деп, ол чүү дээри ол? Бис Ооң чүнү чугаалаанын билбес-тир бис» - деп чугаалажып турганнар. 19 Оларның чүнү айтырар деп бодаанын Иисус билир турган. Ынчангаш оларга мынча дээн: «Мээң „Удатпайн, силер Мени көрбейн баар силер, оон көңгүс үр болбайн, катап көре бээр силер” - дээш, чүнү элдээрткеним ол боор деп, бот-боттарыңардан айтыржып тур силер бе? 20 Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: силер ыглап-сыктап база кажыыдай бээр силер, а бо делегейниң улузу ол өйде өөрүп-хөглей бээр. Силер муңгараар силер, ынчалза-даа силерниң муңгаралыңар өөрүшкүже шилчий бээр. 21 Херээжен кижи божуур деп баргаш, муңгарай бээр, чүге дээрге ооң хилинчек көөр үези келген-дир. Ынчалза-даа чаш төлүн божуп алганда, өртемчейге кижиниң төрүттүнгени дээш өөрээнинден, хилинчээн уттуптар. 22 Силер ам шак-ла ындыг муңгаралга алыскан-дыр силер, ынчалза-даа Мен силерни база катап көрүп каар мен. Силерниң чүрээңер ынчан өөрүй бээр, а ол өөрүшкүңерни кым-даа силерден хунаап ап шыдавас. 23 Ол хүн кээрге, Менден чүнүң-даа дугайында айтырары болдунмас. Алыс шынны силерге чугаалап тур мен: Мээң адым адап, Адамдан чүнү-даа дилээр болзуңарза, Ол силерге дөгерезин бээр. 24 Мынчага дээр силер Мээң адым адап, чүнү-даа дилевээн силер. Дилеңер, оон алыр силер, силерниң өөрүшкүңер эгээртинмес долу болур.

Мен бо делегейни тиилээн мен 25 Амдыгаа дээр Мен силерге угаадыглыг чугаалар дузазы-биле чугаалап келдим. Ынчалза-даа силерге Адамның дугайында, угаадыглыг чугаалар чокка, ажыы-биле чугаалай бээрим үе-шаг кел чор. 26 Ол хүн кээрге, Мээң адым адап, Оон дилеңер. А Мен Адамдан силер дээш ээрежип дилээримни чугаалавайн тур мен. 27 Адам Боду-ла силерге ынак. Силер Меңээ ынак апаргаш, Мээң Бургандан келгенимге бүзүрээн бооруңарга, Ол силерге ынак. 28 Мен Адамдан чоруткаш, бо делегейге чедип келдим, а ам бо делегейни каапкаш, база катап Адамче чоруурум бо-дур». 29 Ооң өөреникчилери Аңаа мынча дээннер: «Силер ам кандыг-даа угаадыглыг чугаа чокка, ажыы-биле чугаалап тур силер. 30 Силерниң хамык чүвени билириңерни база Силерден кымның-даа айтырыг салырын хереглевизиңерни ам билип тур бис. Ынчангаш Бургандан келгениңерге бүзүрей бердивис». 31 Иисус оларга мынча дээн: «Ам-на бүзүредиңер бе?! 32 Силер шуптуңар Мени чааскаандырзымны каапкаш, чүк санай тарай маңнажы бээриңер үе мыя бо келди, харын мырыңай дүжүп келди. Ынчалза-даа Мен херек кырында чааскаан эвес мен, чүге дээрге Адам Мээң-биле кады болгай. 33 Мээң-биле харылзааңар силерге амыр-тайбыңны берзин дээш, Мен силерге бо бүгүнү чугааладым. Силерни бо делегейде качыгдал манап турар, ынчалза-даа туттунуңар: Мен бо делегейни тиилээн мен!»

Өөреникчилери дээш, Иисустуң мөргүлү 17 1 Ону чугаалааш, Иисус карактарын дээрже углай көрүнгеш, мынча дээн: «Адам! Шаг-үем чедип келди. Оглуң Сени алдаржыдып шыдазын дээш, Оглуңнуң алдарын улуска көргүс. 2 Ол Сээң Аңаа бүзүреп хүлээткен улузуңнуң шуптузунга мөңге амыдыралды берзин дээш, Сен Аңаа бүгү кижи төрелгетенни чагырар эргени бердиң. 3 А мөңге амыдырал дээрге-ле, дың чаңгыс алыс шын Бурган болур Сени база Сээң айбылап чорутканың Иисус Христосту билип алыры болгай. 4 Сээң Меңээ кылзын дээш дааскан ажыл-херээңни күүсеткеш, Мен Сени чер кырынга алдаржыттым. 5 О, Адам, бо өртемчей бодарап тывылбаанда-ла, Мен Сээң-биле кады турумда эдилеп чорааным, Бодуңда бар алдарың-биле Мени ам алдаржыдып көр. 6 Сээң бо делегейден алгаш, Меңээ хүлээдип берген улузуңга Сээң адыңны ажыдып бердим. Олар Сээң улузуң болуп чораан, оон Сен оларны Меңээ хүлээдип бердиң. Олар Сээң сөзүңнү дыңнаар-дырлар. 7 Сээң Меңээ бергениң хамык чүүл Сенден үнген дээрзин олар ам-на билип алдылар. 8 Чүге дээрге Сээң Меңээ берген сөстериңни оларга дамчыттым. Улус оларны хүлээп алгаш, Мээң Сенден келгенимни ылап деп билип кааннар база Мени Сээң айбылап чорутканыңга бүзүрей бергеннер. 9 Мен олар дээш, мөргүп тур мен. Бо делегейде шупту улус дээш эвес, а чүгле Сээң Меңээ берген улузуң дээш, мөргүп тур мен, чүге дээрге олар Сээң улузуң болгай. 10 Менде бар бүгү улус - Сээңии, а Сенде бары - Мээңии болгай. Мен оларны дамчыштыр алдаржый берген мен. 11 Мен ам бо делегейде эвес мен, Мен Сенче чоруптум, а олар бо делегейге артып каарлар. Ыдыктыг Адам! Бистиң чаңгыс эптиивис ышкаш, олар база чаңгыс эптиг болзун дээш, Меңээ бергениң Бодуңнуң адыңның күжү-биле оларны кадагалап көр. 12 Мен олар-биле кады бо делегейге тургаш, Меңээ бергениң Бодуңнуң адыңның күжү-биле оларны кадагалап чордум. Ол улусту кадагалап шыдадым-даа: Бижилгениң сөзү чогузун дээш, өлүр чолга онаашкан чүгле чаңгыс кижиден аңгыда, оларның кайызы-даа өлбеди. 13 А ам Сенче дедир чоруурум бо-дур. Мээң өөрүшкүм оларның чүректеринге эгээртинмес долу бар болзун дээш, амдыызында бо делегейге тургаш, ол бүгүнү чугааладым. 14 Мен оларга Сээң сөзүңнү дамчыттым, ынчангаш бо делегейниң улузу оларны көөр хөңнү чок апарган, чүге дээрге Мээң бо делегейден эвезим ышкаш, олар база бо делегейден эвес болгайлар. 15 Сээң оларны бо делегейден алгаш баарыңны дилевейн тур мен, харын оларны бузуттан камгалаарыңны дилеп тур мен. 16 Мээң бо делегейден эвезим ышкаш, олар база бо делегейден эвес-тирлер. 17 Оларны Бодуңнуң алыс шының-биле ыдыктап көр: Сээң сөзүң дээрге-ле алыс шын ол-дур. 18 Мени бо делегейже айбылап чорутканың ышкаш, Мен база оларны шак ынчаар бо делегейже айбылап чоруттум. 19 Олар база Сээң ылап шын улузуң болзун дээш, Мен Бодумну Сеңээ бүрүнү-биле бараан болурунга хүлээдип тур мен. 20 Чүгле олар дээш эвес, харын оларның өөредиин дамчыштыр Меңээ бүзүрей бээр бүгү улус дээш база дилеп тур мен. 21 Олар шупту чаңгыс эптиг болзуннар: Адам сээң - Менде, а Мээң - Сенде барым дег, олар база шак ынчаар Бисте бар болзуннар. Бо делегейниң улузу Мени Сээң айбылап чорутканыңга бүзүрезин. 22 Бистиң чаңгыс эптиивис дег, олар база ындыг чаңгыс эптиг болзуннар дээш, Меңээ бергениң алдарны Мен оларга база берип каан мен. 23 Мен - оларда бар мен, а Сен - Менде бар сен. Мени Сээң айбылап чорутканыңны база Меңээ ышкаш, оларга ынааңны бо делегейниң улузу билип алзын дээш, олар база бүрүнү-биле чаңгыс эптиг болзуннар! 24 Адам! Сээң Меңээ берген улузуң Мээң турар черимге Мээң-биле кады турарын күзеп тур мен. Бо өртемчей чаяаттынар мурнунда-ла Сен Меңээ ынак турдуң, ынчангаш Сээң Меңээ бергениң алдарымны олар көрзүннер. 25 Бачыт чок Адам! Бо делегейниң улузу Сени билбейн барган. Ынчаарга Мен Сени билир мен, а Меңээ бүзүрээннер Мени Сээң айбылап чорутканыңны билирлер. 26 Сээң Меңээ ынакшылың дег, шак ындыг ынакшыл оларга турзун дээш база Мээң оларга бар болурум дээш, Мен Сээң адыңны оларга ажыдып берген мен база ам-даа ажыдар мен».

Иуданың Иисусту садыпканы (Мф. 26:47-56; Мк. 14:43-50; Лк. 22:47-53) 18 1 Адазынга ынчаар мөргүп алгаш, Иисус Бодунуң өөреникчилери-биле кады Кедрон суунуң аккан шынаазының ындынче, сесерликтиг черже чорупкан. Ол сесерликче Бодунуң өөреникчилери-биле кады кире берген. 2 Саттыныкчы Иуда ол черни билир турган, чүге дээрге Иисус Бодунуң өөреникчилери-биле кады болганчок-ла аңаа чыглыр турган чүве-дир. 3 Ынчангаш Иуда рим шериглерни база Бурганның дээди бараалгакчыларының болгаш фарисейлерниң чорутканы таңныылдарны эдертип алгаш, ынаар чеде берген. Олар шупту деңнерлиг, чырыткыларлыг болгаш ок-чепсектиг болган. 4 Иисус Боду-биле чүү болурун дөгерезин билир болгаш, оларже уткуй үнгеш: «Кымны дилеп чор силер?» - деп айтырган. 5 Олар: «Назарет чурттуг Иисусту» - деп харыылааннар. Иисус оларга: «Мен-дир мен» - дээн. Саттыныкчы Иуда база олар-биле кады турган. 6 Иисус оларга: «Мен-дир мен» - деп чугаалаптарга, олар аткаар баскаш, черже доңгая кээп дүшкеннер*. 7 Ол: «Кымны дилеп чор силер?» - деп база катап айтырган. Олар: «Назарет чурттуг Иисусту» - дээннер. 8 Иисус мынча деп харыылаан: «„Мен-дир мен” деп силерге чугааладым чоп. Мени дилеп чоруур болзуңарза, бо улуска дегбейн, салып чорудуптуңар». 9 (Иисустуң: «Адам, Меңээ берген улузуңнуң аразындан Мен кымны-даа чидирбедим» - дээн сөзү ынчаар чогуп бүткен.) 10 Симон Пётр хылыштыг чораан болгаш, оозун ушта тырткаш, Бурганның дээди бараалгакчызының чалчазының оң талакы кулаан одура шаапкан. Чалчаның адын Малх дээр чүве-дир. 11 Ынчалза-даа Иисус Пётрга мынча дээн: «Хылыжың хыннап ал! Бо үлүг-дашканы Меңээ Адам берди. Таанда-ла Мен ону ишпес мен бе?»

Иисусту тудуп хоругдааны (Мф. 26:57-58; Мк. 14:53-54; Лк. 22:54) 12 Рим шериглер болгаш оларның баштыңчызы база иудей таңныылдар ынчан Иисусту туткаш, Ооң холдарын хүлүп алганнар. 13 Оон Ону баштай Аннага чедире бергеннер. Анна болза, ол чылын Бурганның дээди бараалгакчызы турган Каиафаның каты чүве-дир. 14 «Бүгү чон дээш, чаңгыс кижиниң өлү бергени дээре» деп, иудейлерге сүме каткан Каиафа ол турган. 15 Иисусту Симон Пётр болгаш өске бир өөреникчи эдерип чораан. Ол өөреникчини Бурганның дээди бараалгакчызы таныыр турган, ынчангаш ол Иисус-биле кады Бурганның дээди бараалгакчызының коданынче кире берген.

Пётрнуң Иисустан ойталааны (Мф. 26:9-70; Мк. 14:66-68; Лк. 22:55-57) 16 А Пётр даштыгаа, хаалга чанынга туруп калган. Бурганның дээди бараалгакчызының таныыры демги өөреникчи оон үнүп келгеш, хаалгачы уруг-биле чугаалашкаш, Пётрну иштинче киире берген. 17 Хаалгачы чалча уруг ынчан Пётрга: «Сен база ол Кижиниң өөреникчилериниң бирээзи эвес сен бе?» - дээн. Пётр: «Чок» - деп харыылаан. 18 Соок боорга, чалчалар болгаш таңныылдар от ужудуп алгаш, чыннып турганнар. Пётр база-ла олар-биле кады чыннып туруп алган.

Иисусту байысааганы (Мф. 26:59-66; Мк. 14:55-64; Лк. 22:66-71) 19 Бурганның дээди бараалгакчызы Иисусту Ооң өөреникчилериниң болгаш өөредииниң дугайында байысаай берген. 20 Иисус аңаа: «Мен бүгү улуска ажыы-биле чугаалап турдум. Мен кезээде хамык иудейлерниң үргүлчү чыглыр черлери - синагога болгаш Бурганның өргээзинге өөредип турдум. Мен ажыт-чажыт чокка суртаалдап турдум. 21 Чүге Мени байысаап тур силер? Дыңнаан улустан Мээң чүнү чугаалап турганымны айтырыңар. Мээң чугаалап турган чүвемни олар билир-ле болгай» - деп харыылаан. 22 Иисус ону чугаалаптарга, чанынга турган бир таңныыл Ооң чаагынче дажыпкаш: «Бурганның дээди бараалгакчызы-биле Сээң канчаар чугаалажып турарың ол?» - дээн. 23 Иисус аңаа: «Мен соора барган болзумза, кижи бүрүзүнге соора барганымны көргүс, а шынын чугаалаан болзумза, Мени чүге дажыырың ол?» - дээн. 24 Анна Иисусту хүлүглүг хевээрзин Бурганның дээди бараалгакчызы Каиафаже чорудупкан. 25 Симон Пётр чылынмышаан хевээр турган. Ынчан улус оон: «Сен база Ооң өөреникчилериниң бирээзи эвес сен бе?» - деп айтырганнар. Ол ойталап: «Чок» - дээн. 26 Пётрга кулаан одура шаптырткан кижиниң төрели болур, Бурганның дээди бараалгакчызының база бир чалчазы ынчан: «Мен сени сесерликке, Ооң-биле кады туруңда көрген эвес ийик мен бе?» - дээн. 27 Пётр база катап ойталап каапкан. Оон дораан-на аскыр-дагаа алгыра берген.

Иисус рим чагырыкчы Пилаттың мурнунда (Мф. 27:1-2, 11-14; Мк. 15:1-5; Лк. 23:1-5) 28 Эртен эрте Иисусту Каиафадан рим чагырыкчының ордузунга чедире бергеннер. Хирге борашпас дээш, ёзулал сагып, иудей эрге-чагырга улузу ордуже кирбээннер, а олар ынаар кире берген болза, хосталыышкын байырлалының кежээки чемин чип шыдавас апаар турган. 29 Ынчангаш Пилат оларга уткуй үнүп келген. Ол: «Силер Бо кижини чүү дээш буруудадып тур силер?» - деп айтырган. 30 Олар аңаа: «Ол чүнү-даа үүлгетпээн болза, бис Ону силерге эккелбес ийик бис» - деп харыылааннар. 31 Пилат оларга: «Силер Ону боттарыңар алгаш, ыдыктыг хоойлуңар ёзугаар шиидиңер» - дээн. Иудейлер аңаа: «Кымны-даа өлүрүп шаажылаар эргевис чок» - деп удурланганнар. 32 Иисустуң Бодунуң кандыг өлүм-биле өлүрүн баш удур чугаалаан сөстери боттанзын дээш, ынчаар болганы ол. 33 Пилат ынчан ордузунче дедир кире бергеш, Иисусту кый деп алгаш: «Сен иудей хаан сен бе?» - деп айтырган. 34 Иисус: «Ону силер бодуңар ынча дидиңер бе азы силерге Мээң дугайымда өске улус чугаалады бе?» - деп удур айтырган. 35 Пилат мынча деп харыылаан: «Мен иудей-дир мен бе? Сээң-не чуртташтарың база Бурганның дээди бараалгакчылары Сени меңээ тудуп эккелдилер чоп. Чүнү үүлгеткен кижи сен?» 36 Иисус: «Мээң Чагыргам бо делегейден эвес чүве. Мээң Чагыргам бо делегейден турган болза, албатыларым иудейлерге Мени тудуп бериптезин дээш, болчуп сокчурлар ийик. Чок, Мээң Чагыргам моон эвес» - деп харыылаан. 37 Пилат Аңаа: «Ынчаарга Сен черле хаан ышкажың чүл?» - дээн. Иисус мынча деп харыылаан: «Мени хаан деп, силер чугаалап тур силер. Мен алыс шынны херечилээр дээш төрүттүндүм база ол дээш, бо делегейге чедип келдим. Алыс шынга хамааржыр кым-даа болза, Мээң үнүмнү дыңнап турар». 38 Пилат Иисустан: «Алыс шын деп ол чүңүл?» - деп айтырган. Ону чугаалааш, Пилат база катап иудейлерже үнүп келгеш, оларга мынча дээн: «Мен бо кижиниң кандыг-даа кем-буруузун тыппас-тыр мен. 39 Силерниң ёзу-чаңчылыңар ёзугаар, хосталыышкын байырлалы кээрге, силерге бир херектенни хостап бээр ужурлуг мен. „Иудей хаанны” силерге хостап берейн, күзеп тур силер бе?» 40 Олар харыызынга база катап: «Ону эвес! Варавваны!» - деп алгыржып үнгеннер. Варавва дээрге дээрбечи кижи чүве-дир.

Иисусту өлүрер деп шииткени (Мф. 27:15-31; Мк. 15:6-20; Лк. 23:13-25) 19 1 Пилат ынчан: «Иисусту аппаргаш, кымчылаңар!» - деп дужааган. 2 Шериглер тенниг чадаң ыяш будуундан оваадай өрээш, Ооң бажынга салгаш, хааннар кедер хүрең-кызыл хепти Аңаа кедирип кааннар. 3 Олар Иисустуң чанынга кээп: «Иудей хаан алдаржызын!» - дээш, Ооң чаагынче дажып турганнар. 4 Пилат база катап үнүп келгеш, иудейлерге: «Бо кижиниң кандыг-даа кем-буруузун тыппаанымны билзиннер дээш, мен Ону силерниң мурнуңарже үндүрүп келдим» - дээн. 5 Ынчан Иисус тенниг чадаң ыяш будуундан өрээн оваадайлыг база хааннар кедер хүрең-кызыл хептиг үнүп келген. Пилат оон оларга: «Ол бо-дур!» - дээн. 6 Бурганның дээди бараалгакчылары болгаш таңныылдар Ону көрүп кааш-ла: «Ону хере шавыңар! Хере шавыңар!» - деп алгыржы бергеннер. Пилат оларга: «Ону боттарыңар алгаш, хере шаап каңар, чүге дээрге мен Ооң кем-буруузун тыппадым» - дээн. 7 Иудейлер аңаа: «Бисте ыдыктыг хоойлу бар, а ону барымдаалаар болза, Ол өлүр ужурлуг, чүге дээрге Ол Бодун Бурганның Оглу мен дээн-дир» - деп удурланганнар. 8 Пилат ону дыңнааш, дам-на корга берген. 9 Оон өргээзинче катап кире бергеш, Иисустан: «Кайыын келген сен?» - деп айтырган. Ынчалза-даа Иисус аңаа харыы бербээн. 10 Пилат Аңаа: «Мээң-биле чугаалажыр хөңнүң чогул бе? Сени хере шаап каар-даа эргениң база Сени салып чорудуптар-даа эргениң Менде барын билбезиң ол бе?» - дээн. 11 Иисус: «Өрүтен силерге бербээн болза, силерге Мээң бажым билир кандыг-даа эрге турбас ийик. Ынчангаш кым Мени силерге садыпкан ийик, ол кижиниң бачыды улуг болур» - деп харыылаан. 12 Ону дыңнаан ояар, Пилат Иисусту хостап салыптар дээш кызыдып эгелээн. Ынчалза-даа иудейлер алгыржып-ла турганнар: «Ону хостап салыптар болзуңарза, силер императорнуң өңнүү эвес-тир силер. Бодун „Хаан мен” деп турар кижи бүрүзү - императорга удур тура халаан кижи-дир!» 13 Пилат ол сөстерни дыңнап кааш, Иисусту дашкаар үндүртү бергеш, «Даш бедигээш» азы еврей дылда «Гаввафа» дээр черде шииткел олудунга олуруп алган. 14 Ынчан хосталыышкын байырлалының бүдүүзү, дүúш үези турган. Пилат иудейлерге: «Силерниң хааныңар бо-дур!» - дээн. 15 Олар: «Ооңарны ырадыңар! Ырадыңар! Ону хере шавыңар!» - деп алгыржы бергеннер. Пилат оларга: «Силерниң хааныңарны хере шавар кижи мен бе?» - дээн. Бурганның дээди бараалгакчылары: «Императордан өске хаан бисте чок» - деп харыылааннар. 16 Пилат ынчан Ону хере шавары-биле ам-на оларга хүлээдип берген. Шериглер Иисусту алгаш барганнар.

Иисусту хере шаап шаажылааны (Мф. 27:32-44; Мк. 15:21-32; Лк. 23:26-43) 17 Иисус хоорайдан Бодунуң белдир-крезин чүктеп үнгеш, «Баш сөөгү» азы еврей дылда «Голгофа» дээр черге чедип келген. 18 Шериглер Ону аңаа белдир-креске хере шаап кааннар. Иисус-биле кады өске ийи кижини база - Ону ортузунга, а оларны Ооң ол-бо талазынга хере шаап каан турган. 19 Пилат самбырага бижик бижиткеш, белдир-креске быжыглазын деп дужааган. Ында: «Назареттен Иисус - иудей хаан» - деп бижээн болган. 20 Ол бижикти дыка хөй иудейлер номчаан, чүге дээрге Иисусту хере шапкан чер хоорайдан ырак эвес турган кадында, үш аңгы: еврей, латин, грек дылдарда бижээн болган. 21 Иудеяның Бурганның дээди бараалгакчылары Пилатка: «„Иудей хаан” - деп эвес, а „Ол иудей хаан мен деп адаттынган” - деп бижиңер» - дишкеннер. 22 Пилат: «Мен бижиир дээн чүүлүмнү бижидим» - деп харыылаан. 23 Иисусту хере шапкан соонда, шериглер Ооң даштыкы хевин ап алгаш, шериглерниң саны-биле дөрт кезекке үлежип алганнар. Ол ышкаш иштики хевин база ап алганнар. А иштики хевин даарашкы чокка, бүдүнү-биле аргаан болган. 24 Ынчангаш бот-боттарынга: «Ону ора сокпаалы, ооң орнунга кымныы болур эвес деп, даштар октап, төлгелээли» - дишкеннер. («Мээң даштыкы хевимни аразында үлежип алганнар, Мээң хевим ужун даштар октап, төлгелээннер»n- дээн Бижилгениң сөстери боттаныр ужурлуг турган.) Шериглер ону ол олчаан күүсеткеннер. 25 Иисустуң белдир-крезиниң чанынга Ооң авазы, авазының дуңмазы, Клеопаның кадайы болур Мария болгаш Мария Магдалина олар турган. 26 Иисус авазын база ооң чанынга турган Бодунуң ынак өөреникчизин көрүп кааш, авазынга: «Силерниң оглуңар бо-дур, авай!» - дээн. 27 А өөреникчизинге: «Сээң аваң бо-дур!» - дээн. Оон бээр-ле демги өөреникчи Марияны бажыңынга тургузуп алган.

Иисустуң өлүмү (Мф. 27:45-56; Мк. 15:33-41; Лк. 23:44-49) 28 Бүгү чүве ам боттанганын билир болгаш, Иисус Бижилге бүрүнү-биле чогуп бүтсүн дээш: «Суксаарымны!» - дээн. 29 Ол черге ажыг араганы долдур куткан сава турган. Шериглер суг сиңирер губканы арага-биле өттүргеш, шиш өрген бажынга кедиргеш, Ооң эрнинге чедире бергеннерo. 30 Иисус араганы ижипкеш: «Боттаны берди!» - дээн. Оон Ооң амы-тыны үстү бээрге, бажы халаш дээн. 31 Ол хүн амыр-дыш хүнүнге белеткел хүнү болган. Өлүг мага-боттар амыр-дыш хүнүнде белдир-крестерге астынып артарын иудейлер күзевээннер, артында-ла ол амыр-дыш хүнүнде эң улуг байырлал эртер турган. Ынчангаш олар шаажылаттырганнарның чодаларын сый шапкылааш, мага-боттарын белдир-крестерден дүжүрүп алырын Пилаттан дилээннер. 32 Шериглер чеде бергеш, баштай Ооң-биле кады хере шаптырткан бир кижиниң, оон өскезиниң чодаларын сый шаапканнар. 33 А Иисуска чеде бээрге, Ол дем-не өлүп калган болган, ынчангаш олар Ооң чодаларын сый шаппайн барганнар. 34 Ынчалза-даа шериглерниң бирээзи чыда-биле Ооң быктын өттүр шанчыптарга, балыгдан хан биле суг төктү берген. ( 35 Ол бүгүнү суглуг караа-биле көрген кижи, силерни бүзүрезин дээш, чугаалап турары бо. Ооң херечилели алыс шынныг, шынын чугаалаанын ол билир. 36 Бижилгениң: «Ооң чаңгыс-даа сөөгү сый шаптырбас болур»p- дээн сөстери ынчаар чогуп бүткени ол. 37 А Бижилгениң өске черинде мынча деп турар: «Олар өттүр шанчып алганы ол Кижиже көөрлер».)q

Иисусту орнукшутканы (Мф. 27:57-61; Мк. 15:42-47; Лк. 23:50-56) 38 Иисустуң өөреникчизи болур, ынчалза-даа иудей эрге-чагыргадан корткаш, оозун чажырар чораан Аримафея чурттуг Иосиф дээрзи ооң соонда Пилаттан Иисустуң мага-бодун дүжүрүп алыр чөпшээрел дилээн. Пилат чөпшээрээрге, Иосиф баргаш, Ооң мага-бодун алгаш барган. 39 Иисуска бир-ле катап дүне кээп чораан Никодим база чедип келгеш, үжен кил хире деңзилиг смирна биле алоэ холуксаазы чаагай чыттыг үс эккелген. 40 Олар оон Иисустуң мага-бодун алгаш, иудейлерниң өлген кижи орнукшудар чаңчылы ёзугаар, Ону чаагай чыттыг үс сиңирген чуга пөс шывыглар-биле ораап кааннар. 41 Ооң хере шаптырган черинге сесерлик турган, а ол сесерликке ам дээрезинде кымны-даа ажааваан чаа чевег-куй турган. 42 Амыр-дыш хүнүнүң бүдүүзү боорга, куй база чоок боорга, Иисусту аңаа ажаап кааннар.

Иисустуң катап дирилгени (Мф. 28:1-10; Мк. 16:1-8; Лк. 24:1-12) 20 1 Улуг-хүн эртенинде, ам-даа караңгы турда, Мария Магдалина чевег-куйга чедип келгеш, көөрге, куй аксы дуглаан дашты чайладыр чууп каан болган. 2 Ол маңнап чоруткаш, Симон Пётрга база Иисустуң ынак турганы өске өөреникчиге баргаш, оларга: «Дээргини чевег-куйдан алгаш барып-тырлар! Ону ам кайда салганын билбес-тир бис» - дээн. 3 Пётр биле өске өөреникчи доп-дораан чевег-куйже чорупканнар. 4 Олар иелээн маңнажыпканнар, ынчалза-даа өске өөреникчи Пётрдан дүрген чүгүрген болгаш, чевег-куйга баштай четкен. 5 Ол доңгайып бакылааш, чыткан шывыгларны көрүп каан, ынчалза-даа чевег-куйже кирбээн. 6 Ооң соон дарый Симон Пётр маңнап келген. Ол дораан-на чевег-куйже киргеш, чүгле чыткан шывыгларны 7 база Ооң бажынга чораан орнукшудулга аржыылын көрүп каан. Аржыылды шывыглар-биле кады эвес, а дүргеш, аңгы черде салып каан чыткан. 8 Баштай маңнап келген өске өөреникчи база ынчан чевег-куйже кирип келген. Ол бүгү чүвени көргеш, бүзүрей берген. 9 (Ынчалза-даа Христостуң өлүглерден катап дирлир ужурлуун чугаалаан Бижилгени олар ам-даа билбейн турганнар.) 10 Өөреникчилер оон чана бергеннер.

Иисустуң Мария Магдалинага көзүлгени (Мф. 16:9-11) 11 А Мария чевег-куй даштынга ыглап турган. Ыглавышаан, ол чевег-куйже доңгайып бакылапкаш, 12 Иисустуң мага-боду чыткан черде - бирээзи Ооң бажының, а өскези буттарының орнунда олурар - дээрниң ак хептиг ийи төлээзин көрүп каан. 13 Олар оон: «Дуңмай, чүге ыглап тур сен?» - деп айтырганнар. Мария оларга: «Мээң Дээргимни алгаш барып-тырлар. Ону ам кайда салганын билбес-тир мен» - деп харыылаан. 14 Ол ынча дээш, хая көрүнгеш, бодунуң мурнунда Иисустуң турарын көрүп каан. Ынчалза-даа ол Ону танываан. 15 А Иисус аңаа: «Дуңмакым! Чүге ыгладың? Кымны дилеп чор сен?» - дээн. Айтырыг салган кижи сесерлик ажаакчызы-дыр деп бодааш, Мария Аңаа: «Хайырааты! Ону аппарган болзуңарза, кайда салганыңарны чугаалаңар, мен баргаш, Ону ап алыйн» - дээн. 16 Иисус аңаа: «Мария!» - дээн. Оозу хая көрүнгеш, Иисуска еврейлеп: «Раввуни!» - дээн. («Башкы» дээни ол.) 17 Иисус аңаа чугаалап-тыр: «Мени тутпайн көр! Мен ам-даа Адамче өрү көдүрлүп үнмээн-дир мен. Харын Мээң улузумга баргаш, мынча деп көр: „Мээң база силерниң Адавысче, Мээң база силерниң Бурганывысче өрү көдүрлүп үнерим бо-дур”». 18 Мария Магдалина өөреникчилерге чеде бергеш, оларга: «Дээргини көрдүм!» - дээн. Оон Иисустуң чүнү чугаалаанын оларга дамчыткан.

Иисустуң өөреникчилеринге кээп көзүлгени (Мф. 28:16-20; Мк. 16:14-18; Лк. 24:36-49) 19 Улуг-хүннүң кежээзинде Иисустуң өөреникчилери чыылгаш, иудейлерден сестип, эжиктерин хаап алгылаан олурда, Ол кирип келген. Иисус оларның мурнунга туруп алгаш: «Амыргын-на бе!» - дээн. 20 Ынча дээш, Ол Бодунуң холдарын болгаш быктын оларга көргүскен. Дээрги-Чаяакчыны көрүп кааш, өөреникчилери аажок өөрээннер. 21 Иисус оларга: «Амыргын-на бе! - деп катаптаан. - Адамның Мени айбылап чорутканы дег, Мен силерни база ынчалдыр айбылап чорудуп тур мен». 22 Иисус ол сөстерни чугаалааш, оларже тыныпкаш: «Ыдыктыг Сүлдени хүлээп алыңар! 23 Кымның бачыттарын өршээр силер, ооң бачыттары өршээттинген болур, а кымныын өршээвес силер, ооң бачыттары хевээр арткан болур» - дээн.

Иисус болгаш Фома 24 Ынчалза-даа, Иисус кээп турда, он ийи элчинниң бирээзи, Ийис деп шола ады база бар Фома олар-биле кады турбаан чүве-дир. 25 Өске өөреникчилер аңаа: «Бис Дээрги-Чаяакчыны көрдүвүс!» - дээн. Ынчан ол: «Ооң холдарында кадаглардан балыгларны көрбээн шаамда, ол балыгларга салаамны дээспээн шаамда, а Ооң быктында балыынга холумну дээспээн шаамда, бүзүревес мен!» - деп харыылаан. 26 Чеди хонган соонда, Ооң өөреникчилери, а Фома база олар-биле кады, бажыңга чыглып келгеннер. Эжикти дээктеп каан турда, Иисус кирип келгеш, оларның мурнунга туруп алгаш: «Амыргын-на бе!» - дээн. 27 Оон Фомага: «Салааңны бээр сун. Мээң холдарым бо-дур, көр даан. Холуңну бээр сунгаш, быктымда балыгга дегзип көр. Чигзинериң соксат! Харын бүзүре» - дээн. 28 Фома Аңаа чүгле: «Мээң Дээрги-Чаяакчым болгаш Бурганым!» - дээринге өй болган. 29 Иисус аңаа: «Сен Мени көргеш, ам-на бүзүрей бердиң. А Мени көрбезе-даа, Меңээ бүзүрээннер - амыр-чыргалдыг» - дээн. 30 Иисус Бодунуң өөреникчилериниң мурнунга бо номда биживээн оон-даа өске дыка хөй кайгамчык чүүлдерни кылган. 31 Иисус - Бурганның Оглу, Христос дээрзинге силерни бүзүрезин дээш база Аңаа бүзүрээниңер ачызында амыдыралды алырыңар дээш, бо номда киирген бүгү чүүлдү бижээн.

Тивериада хөлдүң эриинге 21 1 Иисус ооң соонда Бодунуң өөреникчилеринге Тивериада хөлдүң эриинге база катап кээп көзүлгеш барган. Ол мынчаар болган. 2 Симон Пётр, Ийис деп шола аттыг Фома, Галилеяның Кана чурттуг Нафанаил, Зеведейниң оолдары болгаш Ооң өске ийи өөреникчизи шупту кады чыглып келген турган. 3 Симон Пётр оларга: «Балыктапкаш кээйн» - дээн. Артканнары аңаа: «Бис база сээң-биле баар бис» - дээннер. Олар чорупкаш, хемеге олурупканнар, ынчалза-даа ол дүне чүнү-даа тутпааннар. 4 А даң адып келгенде, эрик кыдыында Иисус бо турган. Ынчалза-даа өөреникчилери Иисус ол-дур деп танывааннар. 5 Иисус олардан: «Балыкчылар! Че чүл, чиптер балыыңар бар бе?» - деп айтырган. Олар Аңаа: «Куруг бис» - деп харыылааннар. 6 Ол ынчан: «Четкиңерни хемениң оң талазынче киир октаптыңар, оон тудуп алыр силер» - дээн. Олар киир октапкаш, туттунган балыктың хөйүнден четкизин ушта тыртып чадааннар. 7 Иисустуң ынак өөреникчизи ынчан Пётрга: «Дээрги-Чаяакчы ол-дур!» - дээн. Дээрги-Чаяакчы ол-дур деп дыңнап кааш, Симон Пётр даштыкы хевин куржандыр шарып алгаш (чүге дээрге ол ырыктааштыг турган), хөлче шурай берген. 8 А өске өөреникчилер балыктыг четкизин сөөртпүшаан, эрикче хемелиг эжиндирип чорупканнар. Олар эриктен шоолуг ырак эвес, чүс метр хире черге чорааннар. 9 Эрикче үнүп келгеш, кыпсып каан отту болгаш ынаар салып каан балыкты база ооң чанында хлебти көрүп кааннар. 10 Иисус оларга: «Ам чаа туткан балыыңардан каштан эккелиңер» - дээн. 11 Симон Пётр баргаш, чүс бежен үш санныг улуг балыктар-биле долдунган четкизин эрикче үндүр сөөртүп келген. Балык ынча хөй-даа болза, четки орулбаан! 12 Иисус оларга: «Бээр кээп, чемнениңер» - дээн. Өөреникчилериниң аразындан кым-даа Оон: «Сен кым сен?» - деп айтырарындан дидинмээн. Ол - Дээрги-Чаяакчы-дыр деп, олар шупту билип кааннар. 13 Иисус чоокшулап келгеш, хлебти, оон балыкты алгаш, оларга үлеп берген. 14 Бодунуң өлүглерден катап дирилгениниң соонда, Иисустуң өөреникчилеринге үшкү удаа кээп көзүлгени ол болган.

Иисус болгаш Пётр 15 Олар чемненип каапканда, Иисус Симон Пётрга мынча дээн: «Иоанның оглу, Симон! Сен Меңээ өскелерден артык ынак сен бе?» Пётр Аңаа: «Ындыг ийин, Дээрги-Чаяакчы. Сеңээ ынаамны билир-ле болгай сен» - деп харыылаан. Иисус аңаа: «Мээң хураганнарымны карактап чор» - дээн. 16 Оон өске удаада Ол Пётрдан: «Иоанның оглу, Симон! Сен Меңээ ынак сен бе?» - деп база катап айтырган. Пётр Аңаа: «Ындыг ийин, Дээрги-Чаяакчы. Сеңээ ынаамны билир-ле болгай сен» - деп харыылаан. Иисус аңаа: «Мээң хойларымче сагыш салып көр» - дээн. 17 Оон Иисус үшкү удаа аңаа: «Иоанның оглу, Симон! Сен Меңээ ынак сен бе?» - дээн. «Меңээ ынак сен бе?» - деп, оон үшкү удаа айтырган дээш, Пётр муңгарай бергеш: «Дээрги-Чаяакчы! Сен бүгү чүвени билир сен. Сеңээ ынаамны-даа билир сен» - деп харыылаан. Иисус аңаа мынча дээн: «Мээң хойларымны кадарып чор. 18 Алыс шынны сеңээ чугаалап тур мен: сен аныяк шааңда куруңну бодуң куржаттынгаш, туралаан-на чериңче чоруптар турдуң. А кырый бээр болзуңза, холдарыңны чада сунуптарыңга, өске кижи куруң куржап бээр болгаш сээң чоруксаваан чериңче аппаар». 19 (Пётрнуң кандыг өлүм-биле Бурганны алдаржыдарын угаадыр дээш, Иисус ону чугаалаан чүве-дир.) Ону чугаалааш, Ол Пётрга: «Мени эдерип чорувут!» - дээн. 20 Пётр хая көрүнгеш, Иисустуң ынак өөреникчизиниң ооң соондан бар чыдарын көрүп каан. Кежээки чем үезинде Иисусче ээккеш: «Дээрги, Силерни кым садыптар-дыр?» - дээн өөреникчи ол болган. 21 Ону көрүп кааш, Пётр Иисустан: «Дээрги-Чаяакчы! Ооң-биле чүү болурул?» - деп айтырган. 22 Иисус аңаа мынча дээн: «Мээң ээп кээримге чедир-даа ооң дириг чоруурун күзээр болзумза, сеңээ ол кандыг хамаарылгалыг чүвел? Сен Мени эдерип чорувут!» 23 Ынчангаш ол өөреникчи өлбес-тир дээн чугаа-соот бүзүрээннерниң аразынга тарай берген. Ынчалза-даа Иисус аңаа: «Өлбес сен» - дивээн, а чүгле мынча дээн: «Ээп кээримге чедир-даа ооң дириг чоруурун күзээр болзумза, сеңээ ол кандыг хамаарылгалыг чүвел?» 24 Ол дугайында херечилээн болгаш ол бүгүнү бижээн өөреникчи ол болган. Ооң херечилели алыс шынныг дээрзин билир бис. 25 Иисус өске-даа хөй ажыл-херектерни кылган. Ол бүгүнүң дугайында тодарадып бижиир дээр болза, бижиттинген номнарны бүгү делегейге-даа сыңырары болдунмас деп бодаар мен.